Mô phỏng Lớp 11

Dung dịch bão hoà của muối ít tan (AgCl, PbI₂, Ca(OH)₂, Mg(OH)₂, CaCO₃, BaSO₄) với hình phóng to cho thấy cân bằng động giữa tinh thể và các ion. Tính độ tan mol từ Ksp theo đúng hệ số, thêm nước hoặc thêm chất rắn, hoà tan trong dung dịch có ion chung hay dung dịch đệm pH và xem độ tan thay đổi trên đồ thị. Màn hình trộn dung dịch so sánh Q với Ksp để dự đoán kết tủa và tính khối lượng kết tủa.

Phòng thí nghiệm ảo về tinh chế. Kết tinh lại benzoic acid, salicylic acid hoặc acetanilide thô bằng lượng nước nóng tối thiểu, có lọc nóng, làm nguội với tốc độ chọn được, lọc chân không, rửa và sấy tới khối lượng không đổi, rồi tính phần trăm thu hồi. Kiểm tra độ tinh khiết bằng máy đo nhiệt độ nóng chảy, nhận biết chất chưa biết qua nhiệt độ nóng chảy, khối lượng riêng và sắc kí lớp mỏng, tinh chế sản phẩm lỏng bằng phễu chiết và chất làm khan, và cân pha chế phẩm theo công thức.

Dây dài l với hai đầu cố định hoặc một đầu tự do. Đổi tần số máy rung và tốc độ truyền sóng để tìm tần số tạo sóng dừng; mô phỏng chỉ ra nút, bụng, bước sóng và kiểm tra điều kiện l = k·λ/2 (hoặc l = (2k+1)·λ/4).

Mạch kín gồm nguồn (suất điện động E, điện trở trong r) và biến trở R. Kéo con chạy biến trở ngay trên sơ đồ để thấy I = E/(R + r), hiệu điện thế mạch ngoài U = IR = E − Ir, công suất P = I²R và hiệu suất H = U/E thay đổi; đồ thị P(R) cho thấy công suất mạch ngoài lớn nhất khi R = r. Dòng electron chạy nhanh hay chậm theo I.

Tín hiệu âm tần không truyền xa được nên phải gửi kèm sóng mang cao tần. Chỉnh tần số âm tần, tần số sóng mang và độ sâu điều chế để so sánh điều biên AM (biên độ sóng mang biến thiên) với điều tần FM (tần số biến thiên), và thấy vì sao FM ít bị nhiễu biên độ hơn.

Ba chuyên đề học tập của Toán 11 trong một mẫu, chọn bằng tham số chuyên đề. Phép biến hình: kéo ba đỉnh của tam giác hoặc kéo vectơ tịnh tiến để thấy ảnh qua phép tịnh tiến, phép quay, phép vị tự và phép đối xứng trục cùng công thức toạ độ. Lí thuyết đồ thị: kéo các đỉnh, đếm bậc, xét bài toán bảy cây cầu Euler và bấm để máy tìm đường đi hoặc chu trình Euler, tô từng cạnh theo thứ tự đi. Vẽ kĩ thuật: xoay khối hình chữ L, chữ T hoặc khối có rãnh và xem ba hình chiếu vuông góc được dựng tự động.

Đồ thị các số hạng u₁…uₙ của cấp số cộng (điểm thẳng hàng) hoặc cấp số nhân (điểm nằm trên đường cong mũ). Bấm vào một cột để xem số hạng uₖ và tổng Sₖ tính bằng công thức; chế độ lãi suất so sánh lãi đơn (cấp số cộng) với lãi kép (cấp số nhân) qua từng kỳ.

Chế độ ester hoá: carboxylic acid và alcohol gặp nhau trong ống nghiệm có H₂SO₄ đặc xúc tác, phân tử ester và nước hình thành rồi phản ứng dừng lại ở cân bằng; đổi tỉ lệ mol alcohol : acid thì hiệu suất tính lại theo hằng số cân bằng K = 4 và thanh hiệu suất chạy theo. Chế độ tráng bạc: đun nhẹ hợp chất carbonyl với thuốc thử Tollens, aldehyde tạo lớp bạc sáng bám thành ống nghiệm còn ketone thì không, kèm phương trình và khối lượng Ag thu được.

Bình khí chứa cân bằng N₂O₄ (không màu) ⇌ 2NO₂ (nâu đỏ). Đổi nhiệt độ hoặc nén/giãn bình rồi theo dõi màu bình cùng đồ thị nồng độ theo thời gian: hệ dịch chuyển đúng theo nguyên lí Le Chatelier rồi lập cân bằng mới, trong khi K chỉ đổi khi nhiệt độ đổi.

Bản đồ Ô-xtrây-li-a tự vẽ từ toạ độ kinh vĩ độ với sáu bang và lãnh thổ phía bắc, kèm đảo Ta-xma-ni-a. Bấm vào một bang để xem diện tích, lượng mưa trung bình năm, số dân và tỉ trọng trong GDP; bật lớp hoang mạc để thấy vùng khô hạn chiếm phần lớn trung tâm lục địa, còn các đô thị lớn đều nằm ven biển phía đông nam và tây nam. Kéo thanh năm 1990 đến 2021 để theo dõi dân số cả nước tăng từ 17 lên gần 26 triệu người chủ yếu nhờ nhập cư.

Bản đồ Hoa Kỳ tự vẽ từ toạ độ kinh vĩ độ, chia theo bốn vùng thống kê Đông Bắc, Trung Tây, miền Nam và miền Tây, kèm ô phụ A-la-xca và Ha-oai. Bấm vào một vùng để xem diện tích, lượng mưa, số dân các năm 2000, 2010, 2020 và tỉ trọng trong GDP cả nước; đổi lớp dữ liệu để thấy thiên nhiên phân hoá từ tây sang đông, dân cư dịch chuyển về vành đai Mặt Trời ở phía nam và phía tây, cùng các vùng nông nghiệp, công nghiệp và công nghệ cao tiêu biểu.

Đặt một vật dẫn (khối tròn, hình quả lê có mũi nhọn, thanh chữ nhật hoặc hộp rỗng) vào điện trường đều rồi cho electron tự do dịch chuyển: chúng dồn về một phía cho tới khi điện trường bên trong bằng 0, đường sức vuông góc với mặt vật dẫn và mật độ điện mặt σ lớn nhất ở mũi nhọn; hộp rỗng che chắn điện trường cho khoang bên trong. Màn Hai quả cầu nối hai quả cầu tích điện có bán kính khác nhau bằng dây dẫn: điện tích chuyển qua dây cho tới khi hai điện thế bằng nhau, q₁/r₁ = q₂/r₂. Màn Điện môi cho thấy tấm điện môi bị phân cực, điện tích liên kết trên hai mặt làm điện trường bên trong giảm ε lần.

Chọn cỡ m × n và các phần tử của hai ma trận A, B rồi xem A thuộc loại nào (hàng, cột, vuông, không, đường chéo, vô hướng, đơn vị, tam giác, đối xứng, phản xứng), so sánh A = B, tính A + B, A − B, kA và ma trận chuyển vị, tách ma trận vuông thành phần đối xứng và phần phản xứng. Màn nhân hai ma trận kiểm tra điều kiện về cỡ và tính AB theo từng hàng nhân cột, có ví dụ số liệu thật về bán hàng và dinh dưỡng.

Đồng hồ vạn năng số 3½ chữ số với núm xoay chọn chức năng và thang đo, bốn lỗ cắm que đo (10A, mA, COM, VΩ). Trên năm bảng thử, học sinh đo điện trở có vạch màu, đo hiệu điện thế (mắc song song) và cường độ dòng điện (tháo cầu nối, mắc nối tiếp) trong mạch một chiều, đo điện áp xoay chiều của biến áp và ổ cắm điện lưới, thử thông mạch dây cáp, cầu chì, công tắc, và dùng chức năng Diode để tìm diode, LED còn tốt hay đã hỏng. Đồng hồ hiện OL khi vượt thang, cảnh báo khi cắm sai lỗ, khi đo điện trở lúc mạch có điện hay mắc ampe kế song song, và cầu chì đứt khi quá dòng.

Đặt hai loài cạnh nhau và so sánh từng hệ cơ quan: trao đổi khí, tuần hoàn (hở hay kín, tim 2, 3 hay 4 ngăn), tiêu hoá, bài tiết, thần kinh và nội tiết, thân nhiệt. Thẻ chất thải nitrogen cân nhắc nước, độc tính và năng lượng của ammonia, urea và uric acid.

Phòng thực hành mổ ảo với hình vẽ kiểu sách giáo khoa. Lập bảng đánh giá rủi ro, rồi mổ tim động vật có vú để thấy các ngăn tim, van tim và mạch máu, đo độ dày thành tâm thất bằng thước kẹp; bơm phồng phổi và lần theo đường dẫn khí từ khí quản tới phế nang; lật nắp mang cá, tách một cung mang và đếm lá mang của một sợi mang dưới kính hiển vi; mở mô hình ếch để xem hệ tiêu hoá, tuần hoàn, hô hấp, thần kinh và tiết niệu – sinh dục. Bài kiểm tra gọi tên kiểm tra từng bước.

Phòng thí nghiệm ảo về tính chất tập hợp. Hoà tan glucose, urea, ethylene glycol, sodium chloride, calcium chloride hoặc acetic acid vào nước, hoặc naphthalene, acetic acid vào benzene, rồi đo nhiệt độ đông đặc từ đường làm lạnh, nhiệt độ sôi khi đun hồi lưu, độ giảm áp suất hơi bằng áp kế dầu và áp suất thẩm thấu qua màng bán thấm. Vẽ ΔT theo nồng độ molan, tìm khối lượng mol của chất tan chưa biết từ ΔTđ, tính hệ số Van 't Hoff khi chất phân li (NaCl, CaCl₂) và khi kết hợp (acetic acid nhị hợp trong benzene).

Thực hành làm tiêu bản lát cắt ngang thân và rễ hướng dương, ngô: cắt lát mỏng, nhuộm safranin, rửa, lên kính rồi quan sát ở vật kính ×4, ×10, ×40. Gắn tên biểu bì, vỏ, nội bì có đai Caspari, vỏ trụ, mạch gỗ, mạch rây, tầng sinh mạch; so sánh bó mạch xếp vòng với bó mạch xếp rải rác, rễ ít bó gỗ với rễ nhiều bó gỗ; đo mạch gỗ bằng thước thị kính.

Bốn màn hình nối với nhau về bệnh không lây nhiễm: mô hình cân bằng năng lượng và nguy cơ trong 10 năm (BMI, huyết áp, nguy cơ đái tháo đường type 2 và bệnh tim theo chế độ ăn, vận động, hút thuốc, ô nhiễm không khí), động mạch vành bị hẹp gây đau thắt ngực cùng các cách chữa bằng statin, stent và phẫu thuật bắc cầu, một nghiên cứu thuần tập hoặc bệnh – chứng ảo cho tỉ lệ mới mắc, tỉ lệ hiện mắc, nguy cơ tương đối và tỉ số chênh, và trang dữ liệu cho thấy biến nhiễu tạo ra tương quan như thế nào.

Chọn một phản ứng (HCl + H₂O, NH₃ + H₂O, CH₃COOH + NH₃, HCO₃⁻ + H₂O, HCl + NH₃ ở thể khí, BF₃ + NH₃, Cu²⁺ + NH₃…) và xem nó theo thuyết Arrhenius (ion H⁺ hay OH⁻ phân li trong nước), thuyết Brønsted – Lowry (proton chuyển từ acid sang base, mỗi cặp acid – base liên hợp một màu) và thuyết Lewis (cặp electron được cho vào orbital trống). Trò chơi phân loại: gắn nhãn từng chất, chọn các thuyết mô tả được phản ứng, rồi tìm chất lưỡng tính.

Mở và đóng các chương trình để xem RAM đầy dần theo từng trang; khi RAM hết chỗ, hệ điều hành chuyển trang ít dùng sang bộ nhớ ảo trên ổ đĩa, bảng trang và bộ đếm lỗi trang cho thấy máy chậm lại, hoán đổi quá nhiều thì sinh hiện tượng tranh chấp trang (thrashing). Đổi dung lượng RAM, tắt bộ nhớ ảo, khởi động lại máy để thấy ROM giữ chương trình khởi động BIOS/UEFI. Thẻ Chức năng của hệ điều hành nối mỗi chức năng với thứ nó quản lí: trạng thái tiến trình và bộ lập lịch, trình điều khiển thiết bị, tài khoản và quyền truy cập, tệp trên đĩa, giao diện, chống phân mảnh và sao lưu.

Phòng thí nghiệm ảo: nung nóng hoặc làm lạnh bột màu nhiệt sắc, tinh thể lỏng nhiệt sắc và dây nitinol, chiếu tia UV lên kính quang sắc; theo dõi đồ thị theo thời gian và ghi kết quả vào bảng. So sánh khối lượng riêng, độ bền, độ cứng vững, độ dẫn điện, dẫn nhiệt và giá của graphene, ống nano carbon, composite sợi carbon, hợp kim titan, bọt nhôm và nitinol với nhôm, thép. Giải sáu bài toán thiết kế bằng cách chọn vật liệu và linh kiện, nhận nhận xét theo từng yêu cầu.

Kéo hai điểm P, Q trên đồ thị để đọc tốc độ thay đổi trung bình (f(a + h) − f(a))/h, rồi cho h → 0 để thấy cát tuyến PQ dần thành tiếp tuyến và bảng tỉ số tiến tới f′(a). Hiện tiếp tuyến, pháp tuyến cùng phương trình, phóng to quanh P để thấy đồ thị gần như thẳng (xấp xỉ tuyến tính), tính đạo hàm bằng định nghĩa cho x² và x³, xét các điểm không có đạo hàm (|x|, ∛(x²), ∛x) và đọc vận tốc trung bình, vận tốc tức thời của vật ném lên.

Cho hình que diêm, ô vuông, khối lập phương lớn dần, ghi bảng số hạng và vẽ đồ thị; dùng hiệu thứ nhất, thứ hai, thứ ba để tìm số hạng tổng quát của dãy bậc nhất (an + b), bậc hai và bậc ba, kiểm tra một số có là số hạng của dãy, so sánh với dãy cấp số nhân và dãy kiểu Fibonacci. Màn Công thức truy hồi lặp uₙ₊₁ = f(uₙ) trên sơ đồ mạng nhện để thấy dãy tăng, giảm, hội tụ, tuần hoàn, và tính tổng N số hạng đầu bằng kí hiệu Σ.