Ba thuyết acid – base: Arrhenius, Brønsted – Lowry, Lewis và cặp acid – base liên hợp

Vì sao NH₃ là base dù không có nhóm OH, còn BF₃ là acid dù không có hydrogen? Mô phỏng đặt cùng một phản ứng dưới ba thuyết acid – base: Arrhenius (ion H⁺, OH⁻ trong nước), Brønsted – Lowry (chuyển proton, cặp acid – base liên hợp) và Lewis (cho – nhận cặp electron), gắn với bài Cân bằng trong dung dịch nước (Hoá học 11). Ở màn hình Hoạt hình phản ứng, học sinh chọn một trong mười một phản ứng (HCl + H₂O, NH₃ + H₂O, CH₃COOH + NH₃, HCO₃⁻ + H₂O theo hai chiều, HSO₄⁻ + H₂O, nước tự phân li, HCl + NH₃ ở thể khí, trung hoà H₃O⁺ + OH⁻, BF₃ + NH₃, Cu²⁺ + 4NH₃), chọn thuyết rồi bấm Chạy để xem proton hay cặp electron di chuyển; bảng cho vai trò, chất liên hợp của từng chất. Màn hình Trò chơi phân loại có tám phản ứng ngẫu nhiên: gắn nhãn acid, base, acid liên hợp, base liên hợp hoặc acid Lewis, base Lewis, sản phẩm cộng cho từng chất, chọn các thuyết mô tả được phản ứng, lượt cuối tìm chất lưỡng tính; đạt 80 % số điểm là hoàn thành nhiệm vụ. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao thuyết Arrhenius không giải thích được tính base của NH₃ nhưng thuyết Brønsted – Lowry thì được? – Trong phản ứng H₃O⁺ + OH⁻ → 2H₂O, mỗi phân tử nước là chất liên hợp của chất nào? – Vì sao mọi acid Brønsted đều liên quan tới một acid Lewis, nhưng BF₃ không phải acid Brønsted?