Cân bằng hoà tan – tích số tan Ksp, ion chung và pH

Mô phỏng mở rộng bài Cân bằng trong dung dịch nước (Hoá học 11) sang cân bằng hoà tan của muối ít tan: tích số tan Ksp, độ tan mol, hiệu ứng ion chung, ảnh hưởng của pH và điều kiện tạo kết tủa. Có sáu muối với Ksp ở 25 °C theo CRC Handbook: AgCl, PbI₂, Ca(OH)₂, Mg(OH)₂, CaCO₃ và BaSO₄. Ở màn hình Dung dịch bão hoà, học sinh chọn muối, lượng chất rắn và thể tích chất lỏng; hình phóng to cho thấy ion rời khỏi và bám lại tinh thể (cân bằng động), thanh nồng độ cho [cation], [anion] và Q = Ksp. Hoà tan muối trong dung dịch có ion chung để thấy độ tan giảm đúng theo Ksp, hoặc giữ pH bằng dung dịch đệm để thấy hydroxide và carbonate tan mạnh trong acid, kèm đồ thị độ tan theo nồng độ ion chung và theo pH. Màn hình Trộn dung dịch tính nồng độ sau khi trộn, so sánh Q với Ksp để dự đoán kết tủa, rồi tính khối lượng kết tủa và ghi từng lần trộn vào bảng. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao PbI₂ có Ksp lớn hơn CaCO₃ nhưng phải tính độ tan theo công thức khác? – Độ tan của AgCl trong dung dịch NaCl 0,01 mol/L giảm bao nhiêu lần so với trong nước cất? – Vì sao Mg(OH)₂ và CaCO₃ tan trong acid còn AgCl thì không?