Chuyển dịch cân bằng N₂O₄ ⇌ 2NO₂

Cân bằng N₂O₄ ⇌ 2NO₂ là thí nghiệm kinh điển của bài Khái niệm cân bằng hoá học (Hoá học 11), vì màu nâu đỏ của NO₂ cho phép nhìn thấy chiều chuyển dịch. Học sinh chỉnh nhiệt độ (0–120 °C), thể tích bình (0,5–4 L) và lượng N₂O₄ ban đầu. Chiều thuận thu nhiệt nên khi tăng nhiệt độ bình đậm màu hơn và K tăng. Khi nén bình, màu sẫm ngay do nồng độ tăng, rồi nhạt bớt khi hệ chuyển dịch về phía ít phân tử khí (N₂O₄), còn K giữ nguyên. Đồ thị nồng độ theo thời gian cho thấy hệ lập cân bằng mới, giúp phân biệt yếu tố làm chuyển dịch cân bằng với yếu tố làm thay đổi hằng số cân bằng, đồng thời củng cố ý cân bằng hoá học là cân bằng động. Câu hỏi gợi ý: – Ngâm bình vào nước đá thì màu khí thay đổi thế nào? – Vì sao sau khi nén, màu khí sẫm lại rồi mới nhạt dần? – Yếu tố nào làm thay đổi giá trị K?