Giải phẫu rễ và thân – lát cắt ngang cây hai lá mầm và một lá mầm

Mô phỏng thực hành làm tiêu bản lát cắt ngang rễ và thân cho Sinh học 11 (Chương trình GDPT 2018), dùng được khi học cấu tạo rễ hấp thụ nước và khoáng, con đường nước qua nội bì có đai Caspari, và sinh trưởng thứ cấp. Lát cắt được dựng từ từng tế bào với kích thước điển hình: thân hướng dương có các bó mạch chung xếp thành vòng, mỗi bó có mũ mô cứng, libe, tầng sinh mạch và gỗ; thân ngô có nhiều bó mạch kín nằm rải rác, mỗi bó có bao mô cứng, hai mạch hậu mộc lớn và khoang chứa nước; rễ hai lá mầm có 2–4 bó gỗ xếp xen kẽ với libe, tiền mộc ở ngoài; rễ ngô có rất nhiều bó gỗ và ruột lớn. Safranin nhuộm đỏ thành hoá gỗ (mạch gỗ, mô cứng, đai Caspari, cutin), còn thành xenlulôzơ chỉ bắt màu nhạt. Ở màn Làm tiêu bản, học sinh bấm Cắt lát vài lần, chạm chọn lát mỏng nhất, bấm Nhuộm rồi Lấy ra sau 1–3 phút, Rửa và Lên kính (hạ lá kính nghiêng để không có bọt khí); mỗi tiêu bản được ghi vào bảng kèm độ dày, thời gian nhuộm và nhận xét. Ở màn Kính hiển vi, chọn vật kính ×4, ×10, ×40, chỉnh ốc to và ốc nhỏ cho rõ nét, kéo để di chuyển tiêu bản, dùng công cụ Gắn tên để gắn tên mô và công cụ Đo để kéo thước thị kính (một vạch bằng 25, 10 hoặc 2,5 µm). Ba nhiệm vụ tự kiểm: gắn đúng 6 tên mô, nhận biết một lát cắt chưa biết, đo đường kính mạch gỗ có kim chỉ. Màn Nâng đỡ và vòng gỗ cho thấy sức trương giảm khi cây mất nước làm thân non héo, vai trò của mô dày, mô cứng, mạch gỗ và các vòng gỗ khi thân sinh trưởng thứ cấp. Câu hỏi gợi ý: – Dựa vào cách sắp xếp bó mạch, làm thế nào phân biệt lát cắt thân cây hai lá mầm với thân cây một lá mầm? – Vì sao lát cắt quá dày nhìn ở vật kính ×40 thấy tối và nhòe? – Đai Caspari ở nội bì có vai trò gì trong việc điều chỉnh dòng nước và chất khoáng đi vào mạch gỗ?