Kho mô phỏng mở

Đổi bán kính quỹ đạo của vệ tinh quanh Trái Đất để xem cường độ trường hấp dẫn g = GM/r², tốc độ dài và chu kì quay thay đổi thế nào. Mô phỏng chỉ ra bán kính cho chu kì đúng 24 giờ — quỹ đạo địa tĩnh mà các vệ tinh viễn thông phải dùng để luôn đứng yên so với một điểm trên mặt đất.

Hai xe khối lượng m₁, m₂ chuyển động với vận tốc v₁, v₂ trên đệm khí rồi va chạm đàn hồi hoặc mềm (dính vào nhau). Đồ thị động lượng p₁, p₂ và tổng p theo thời gian cho thấy tổng động lượng không đổi; bảng so sánh động lượng và động năng trước – sau va chạm. Kéo xe để đổi vị trí xuất phát.

Mạt sắt rải trên tấm bìa sắp xếp thành từ phổ quanh nam châm; kim la bàn đặt vào từ trường quay theo hướng đường sức từ. Học sinh kéo nam châm đi trong vùng mạt sắt, chạm vào chỗ trống để đặt thêm kim la bàn, bấm Đảo cực để thấy kim quay ngược lại. Với nam châm điện: kéo thanh trượt cường độ dòng điện, đổi số vòng dây, ngắt dòng điện thì từ trường biến mất, đổi chiều dòng điện thì đổi cực.

Chọn một vật liệu (đồng, nhôm, thép, nhựa, thuỷ tinh, gỗ, cao su) rồi bấm chạy phép thử: mắc vào mạch để xem có dẫn điện không, đun một đầu thanh để xem nhiệt truyền nhanh hay chậm, dùng mũi thép rạch để so độ cứng, hoặc để nơi ẩm xem có bị gỉ. Bảng tổng hợp bên phải tự điền kết quả và gợi ý vật dụng nên làm bằng vật liệu đó. Chuyển sang chế độ nhiên liệu để đốt 1 kg củi, than, cồn, dầu hoả, xăng hay khí gas: mô phỏng tính nhiệt lượng Q = m·q, số lít nước đun sôi được và lượng CO₂ thải ra.

Chọn sinh vật rồi bấm Chạy: các giai đoạn của vòng đời (trứng → sâu → nhộng → bướm; trứng → nòng nọc → ếch; hạt → cây mầm → cây trưởng thành ra hoa, kết quả) lần lượt sáng lên theo ngày, kèm đường cong sinh trưởng (kích thước tăng dần rồi ổn định). Kéo thanh trượt nhiệt độ và dinh dưỡng ngay trên hình: nhiệt độ thuận lợi (khoảng 25–30 °C) làm vòng đời ngắn lại, quá lạnh hoặc quá nóng thì sinh vật ngừng phát triển; thiếu dinh dưỡng thì lớn chậm và nhỏ hơn. Bấm vào một giai đoạn hoặc kéo trên dòng thời gian để tua.

Bản đồ Tây Âu – Bắc Mỹ cùng trục thời gian từ năm 1760 đến năm 1870 cho thấy cách mạng công nghiệp bắt đầu ở Anh rồi lan sang Mỹ, Pháp, Đức. Học sinh kéo mốc thời gian để thấy vùng đã công nghiệp hoá được tô màu rộng dần và các phát minh lần lượt hiện ra đúng nơi ra đời. Bấm vào một chấm phát minh để biết máy móc đó làm thay đổi sản xuất và đời sống như thế nào.

Bản đồ Tây Âu và Bắc Mỹ cùng trục thời gian từ năm 1566 đến cuối thế kỉ XVIII cho thấy bốn cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu: Nê-đéc-lan, Anh, 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ và Pháp. Học sinh kéo mốc thời gian hoặc bấm nút Chạy để xem lãnh thổ các nước cộng hoà mới hình thành và các sự kiện lần lượt xuất hiện. Bấm vào một chấm sự kiện trên bản đồ hay trên trục để đọc mô tả ngắn về nguyên nhân và kết quả.

Trục thời gian kéo được chạy từ thế kỉ VII trước Công nguyên đến nay, có vạch mốc Công nguyên, vạch thế kỉ và vạch thiên niên kỉ. Kéo con trỏ trên trục hoặc bấm một sự kiện trên bản đồ Việt Nam để xem sự kiện đó xảy ra năm nào, thuộc thế kỉ và thiên niên kỉ nào, cách năm hiện tại bao nhiêu năm. Mỗi sự kiện còn ghi loại tư liệu mà các nhà sử học dựa vào: tư liệu hiện vật, tư liệu chữ viết hay tư liệu truyền miệng.

Bản đồ châu Á tự vẽ cùng trục thời gian từ năm 1840 đến năm 1918 cho thấy Trung Quốc trở thành nước nửa thuộc địa, Ấn Độ và Đông Nam Á thành thuộc địa, còn Nhật Bản nhờ Duy tân Minh Trị mà trở thành nước tư bản chủ nghĩa. Học sinh kéo mốc thời gian để màu của từng nước thay đổi và các cuộc đấu tranh lần lượt hiện lên đúng địa bàn. Bấm vào một chấm sự kiện để đọc mô tả ngắn và so sánh con đường của Nhật Bản với phần còn lại của châu Á.

Bản đồ Biển Đông tự vẽ có hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, đi cùng trục thời gian từ thế kỉ XVII đến nay. Học sinh kéo mốc thời gian để các tư liệu lịch sử, hoạt động thực thi chủ quyền của nhà nước và các văn bản pháp lí lần lượt xuất hiện đúng nơi và đúng thời điểm. Bấm vào một chấm sự kiện để đọc mô tả ngắn về bằng chứng đó.

Bản đồ Biển Đông tự vẽ thể hiện đường cơ sở, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế cùng hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, đi kèm trục thời gian từ thế kỉ XVII đến nay. Học sinh kéo mốc thời gian để các vùng biển theo luật biển, các hoạt động kinh tế biển và các văn bản pháp lí lần lượt hiện ra. Bấm vào một chấm để đọc mô tả ngắn về vùng biển, ngành kinh tế hoặc cơ sở pháp lí đó.

Bản đồ Việt Nam tự vẽ kèm trục thời gian kéo được từ năm 939 đến năm 1527, có dải màu cho các triều Ngô, Đinh, Tiền Lê, Lý, Trần, Hồ, thời thuộc Minh và Lê sơ. Kéo mốc thời gian để thấy lãnh thổ Đại Việt mở rộng dần về phía nam qua các mốc 1069, 1306 và 1471, đồng thời các trận đánh lớn hiện lên đúng vị trí: sông Như Nguyệt, Đông Bộ Đầu, Chương Dương – Hàm Tử, Bạch Đằng, Tốt Động – Chúc Động, Chi Lăng – Xương Giang. Bấm một trận đánh hoặc một mốc để đọc mô tả ngắn.

Sơ đồ mặt bằng một đô thị tiêu biểu được vẽ trên canvas cùng trục thời gian từ năm 1500 đến năm 2020. Kéo mốc thời gian, học sinh thấy khu thành luỹ và chợ thời trung đại, rồi nhà máy, đường sắt, khu nhà ở công nhân của đô thị công nghiệp, cuối cùng là khu trung tâm dịch vụ, đường vành đai và vùng ngoại ô của đô thị hiện đại; tỉ lệ dân thành thị của thế giới cũng đổi theo năm. Bấm vào một chấm sự kiện để đọc mô tả ngắn về chức năng và hạ tầng của đô thị thời kì đó.

Bản đồ Đông Nam Á tự vẽ kèm trục thời gian kéo được từ thế kỉ VII trước Công nguyên đến thế kỉ X. Kéo mốc thời gian để thấy các quốc gia sơ kì rồi các vương quốc phong kiến lần lượt xuất hiện đúng vị trí trên bán đảo và trên các đảo, kèm số vương quốc đang tồn tại. Bật lớp thương mại để xem con đường buôn bán bằng đường biển nối Ấn Độ qua eo Ma-lắc-ca sang Trung Quốc và hướng lan toả của văn hoá Ấn Độ, Trung Hoa; bấm một vương quốc để đọc mô tả ngắn.

Bản đồ Đông Nam Á tự vẽ kèm trục thời gian kéo được từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI. Kéo mốc thời gian để thấy các vương quốc phong kiến lần lượt hình thành, mở rộng rồi suy vong ngay trên bản đồ, kèm số vương quốc đang tồn tại ở từng thời điểm. Bật lớp thương mại để xem đường buôn bán qua eo Ma-lắc-ca và hướng du nhập của Hồi giáo; bấm một vương quốc để đọc nét chính và công trình văn hoá tiêu biểu.

Bản đồ thế giới tự vẽ kèm trục thời gian kéo được từ năm 1480 đến năm 1530. Kéo mốc thời gian hoặc bấm Chạy để thấy con tàu của Đi-a-xơ, Cô-lôm-bô, Ga-ma và Ma-gien-lăng lần lượt rời bến và di chuyển đúng theo hải trình của mình, kèm quãng đường đã đi và số cuộc phát kiến đã hoàn thành. Bấm một hải trình để đọc năm xuất phát, nơi đến và kết quả; bật lớp hệ quả để xem tác động của phát kiến địa lí tới thương mại thế giới.

Bản đồ tự vẽ từ Địa Trung Hải đến Đông Á, có các dòng sông lớn và một trục thời gian kéo được từ năm 3500 TCN đến năm 500. Kéo mốc thời gian để thấy lần lượt các nhà nước cổ đại hình thành ở lưu vực sông Nin, Ti-grơ – Ơ-phrát, sông Ấn – sông Hằng, Hoàng Hà – Trường Giang rồi tới các thành bang Hy Lạp và đế chế La Mã, kèm số quốc gia đã ra đời. Bấm vào một vùng hoặc một tên trên bản đồ để đọc thời gian hình thành và thành tựu văn minh tiêu biểu.

Bản đồ châu Âu – Bắc Mỹ tự vẽ cùng trục thời gian từ năm 1800 đến năm 1900 chấm đúng nơi ra đời của những thành tựu khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật và tư tưởng tiêu biểu. Học sinh kéo mốc thời gian để các thành tựu lần lượt hiện ra và đếm được số thành tựu theo từng nhóm. Bấm vào một chấm để đọc mô tả ngắn về tác động của thành tựu đó tới đời sống con người.

Bản đồ thế giới tự vẽ cùng trục thời gian từ năm 1918 đến năm 1945 cho thấy trật tự Véc-xai – Oa-sinh-tơn, cuộc đại suy thoái kinh tế, sự trỗi dậy của chủ nghĩa phát xít và diễn biến Chiến tranh thế giới thứ hai. Học sinh kéo mốc thời gian để thấy vùng lãnh thổ phe Trục chiếm đóng mở rộng rồi thu hẹp lại. Bấm vào một chấm sự kiện trên bản đồ hoặc trên trục để đọc mô tả ngắn.

Bản đồ thế giới tự vẽ cùng trục thời gian từ năm 1945 đến năm 1991 cho thấy hai cực Liên Xô – Mỹ đối đầu trong Chiến tranh lạnh, phong trào giải phóng dân tộc bùng nổ ở châu Á, châu Phi, Mỹ La-tinh, rồi Liên Xô và Đông Âu tan rã. Học sinh kéo mốc thời gian để thấy phạm vi hai khối xuất hiện rồi biến mất. Bấm vào một chấm sự kiện để đọc mô tả ngắn.

Bản đồ thế giới tự vẽ cùng trục thời gian từ năm 1991 đến năm 2023 cho thấy các trung tâm kinh tế lớn và những tổ chức quốc tế lần lượt hình thành hoặc mở rộng. Học sinh kéo mốc thời gian để thấy số thành viên của Liên minh châu Âu và ASEAN thay đổi theo năm, còn phạm vi các trung tâm kinh tế được tô màu dần. Bấm vào một chấm sự kiện để đọc mô tả ngắn về biểu hiện của xu thế toàn cầu hoá.

Bản đồ Việt Nam tự vẽ cùng trục thời gian từ năm 1527 đến năm 1792 cho thấy đất nước bị chia cắt thành Nam triều – Bắc triều rồi Đàng Trong – Đàng Ngoài lấy sông Gianh làm ranh giới, sau đó được thống nhất trở lại bởi phong trào Tây Sơn. Học sinh kéo mốc thời gian để thấy vùng Tây Sơn kiểm soát mở rộng dần và các mũi tên tiến quân vẽ ra trên bản đồ. Bấm vào một chấm sự kiện để đọc mô tả ngắn về trận đánh hoặc mốc chính trị đó.

Bản đồ Việt Nam tự vẽ cùng trục thời gian từ năm 1918 đến năm 1945 theo dõi con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc, sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam và các cao trào cách mạng cho tới Cách mạng tháng Tám. Học sinh kéo mốc thời gian để các sự kiện lần lượt hiện lên đúng địa bàn và thấy đường về nước của Nguyễn Ái Quốc được vẽ ra. Bấm vào một chấm sự kiện để đọc mô tả ngắn.

Bản đồ Việt Nam tự vẽ cùng trục thời gian từ năm 1945 đến năm 1975 cho thấy hai cuộc kháng chiến với các chiến dịch lớn, giới tuyến quân sự tạm thời ở vĩ tuyến 17 và tuyến đường Trường Sơn được vẽ dài dần theo năm. Học sinh kéo mốc thời gian để thấy đất nước bị chia cắt rồi thống nhất trở lại. Bấm vào một chấm chiến dịch để đọc mô tả ngắn về ý nghĩa của nó.