Đơn giá và tỉ suất

Chương "Tỉ lệ thức và đại lượng tỉ lệ" của Toán 7 dùng khái niệm đơn giá (số tiền cho một đơn vị hàng) làm cầu nối sang đại lượng tỉ lệ thuận: số tiền luôn bằng đơn giá nhân với số lượng, đúng dạng y = kx với k là đơn giá. Mô phỏng dựng ba màn hình cùng chủ đề đi chợ và đi đường để học sinh gặp lại hệ số tỉ lệ trong nhiều bối cảnh quen thuộc. Màn hình Ở chợ có bảy mặt hàng tự vẽ (cam, xoài, rau muống, cà rốt cân theo kg; bánh quy, kẹo, bánh bao đếm theo cái), học sinh kéo mặt hàng lên cân, xem số lượng và số tiền cập nhật cùng trục số kép, rồi trả lời câu hỏi dạng "mua bấy nhiêu hết bao nhiêu tiền" hoặc ngược lại. Màn hình Tự đặt giá bỏ đơn giá có sẵn: học sinh tự kéo thanh trượt chọn đơn giá rồi thử nhập số lượng hoặc số tiền, thấy đại lượng còn lại tính ra ngay theo đúng một hệ số k. Màn hình Đua xe chuyển sang tỉ suất quãng đường/thời gian: Xe máy và Xe khách chạy với tốc độ tự chọn trên cùng một quãng đường đích, trục số kép thời gian – quãng đường của mỗi xe cho thấy xe tốc độ lớn hơn luôn về đích trước. Ví dụ đối chiếu: cân 6 kg cam với đơn giá 15 nghìn đồng/kg hết đúng 90 nghìn đồng; đặt đơn giá 12 nghìn đồng rồi nhập số tiền 60 nghìn thì máy tính ra 5 đơn vị; đường đua 30 km với Xe máy 40 km/h và Xe khách 55 km/h thì Xe khách về đích sau 32,7 phút, sớm hơn Xe máy (45 phút). Câu hỏi gợi ý: – Vì sao số tiền và số lượng ở màn Ở chợ luôn tỉ lệ thuận với nhau? – Nếu tăng đơn giá gấp đôi ở màn Tự đặt giá, cùng một số tiền thì mua được bao nhiêu phần số lượng cũ? – Muốn Xe máy thắng Xe khách trên cùng quãng đường, cần đổi tốc độ nào và theo hướng nào?