Trục số: Các phép tính
Ba màn hình khám phá phép cộng, trừ số nguyên qua bối cảnh tiền: Thẻ số biểu diễn từng khoản +1 tiết kiệm hay −1 vay nợ và có thể tự triệt tiêu cặp trái dấu; Tài sản và nợ cộng dồn nhiều khoản tài sản, khoản nợ thành giá trị ròng trên trục số; Tổng quát cho chọn phạm vi trục số, điểm bắt đầu và tối đa hai phép cộng/trừ liên tiếp, vẽ thành chuỗi bước nhảy. Phỏng theo mô phỏng "Number Line: Operations" của PhET Interactive Simulations, University of Colorado Boulder (CC BY 4.0); đã viết lại.
Bài Phép cộng, trừ số nguyên (chương Số nguyên, Toán 6) cần học sinh hình dung mỗi phép tính là một bước di chuyển có hướng trên trục số, và nhận ra cộng số âm hay trừ số dương đều là đi sang trái. Mô phỏng dựng ba màn hình độc lập cùng bối cảnh tiền tiết kiệm và khoản nợ quen thuộc.
Màn hình Thẻ số cho thêm/bớt từng thẻ +1 (tiết kiệm) hoặc −1 (vay nợ) vào một tài khoản, tối đa 10 thẻ mỗi loại; khi bật "tự động triệt tiêu", mỗi cặp +1/−1 tự biến mất nhưng số dư không đổi, giúp học sinh thấy trực tiếp vì sao một số cộng với số đối của nó luôn bằng 0. Màn hình Tài sản và nợ liệt kê bốn khoản tài sản (nhà ở, xe máy, sổ tiết kiệm, tiền mặt) và ba khoản nợ (vay mua nhà, vay mua xe, học phí); bật/tắt từng khoản bằng hộp kiểm, mô phỏng nối các khoản đã chọn thành chuỗi bước nhảy trên trục số và tính giá trị ròng = tổng tài sản trừ tổng nợ. Màn hình Tổng quát bỏ bối cảnh tiền, cho chọn phạm vi trục số (−10 đến 30) và thực hiện tối đa hai phép cộng/trừ liên tiếp từ một điểm bắt đầu, đọc được cả trường hợp kết quả vượt ra ngoài phạm vi trục số đang xem.
Ví dụ đối chiếu: bật bốn khoản mặc định (nhà ở, xe máy, sổ tiết kiệm, nợ vay mua nhà) cho giá trị ròng 60 + 20 + 15 + (−40) = 55 triệu đồng; ở màn Thẻ số, 3 thẻ tiết kiệm cộng 7 thẻ nợ luôn cho số dư −4 dù có bật triệt tiêu cặp hay không.
Câu hỏi gợi ý:
– Vì sao thêm một thẻ +1 và một thẻ −1 cùng lúc thì số dư không đổi?
– Nếu chỉ bật ba khoản nợ (không bật khoản tài sản nào), giá trị ròng là bao nhiêu?
– Ở màn Tổng quát, khi nào mũi tên bị "cắt" ở mép trục số, và số liệu thật vẫn đúng không?
Tham số điều chỉnh được
- Màn hình
- Tổng quát: phạm vi trục số
- Tổng quát: điểm bắt đầu (-30–30)
- Tổng quát: giá trị phép tính 1 (0–30)
- Tổng quát: giá trị phép tính 2 (0–30)
- Tổng quát: dùng phép tính thứ hai
- Tài sản và nợ: bật hết các khoản khi mở
- Thẻ số: tự động triệt tiêu cặp trái dấu
- Tổng quát: dấu phép tính 1
- Tổng quát: dấu phép tính 2