Thận, nephron và hormone ADH

Bài Bài tiết và cân bằng nội môi (Sinh học 11) và Hệ bài tiết ở người (Khoa học tự nhiên 8) cần giải thích thận lọc máu, tạo nước tiểu và giữ cho áp suất thẩm thấu của máu ổn định như thế nào. Mô phỏng vẽ một nephron với cầu thận, nang Bowman, ống lượn gần, quai Henle, ống lượn xa và ống góp; các chấm nước, Na⁺, glucose, amino acid và urê đi dọc ống thận và rời ống khi được tái hấp thu. Tuỷ thận được tô đậm dần theo gradien muối do quai Henle tạo ra, còn ADH từ thuỳ sau tuyến yên quyết định số kênh aquaporin ở ống góp. Có thể thu nhỏ để xem lát cắt thận và cả hệ bài tiết: thận, niệu quản, bóng đái, niệu đạo. Ở màn hình Cân bằng nước và ADH, đổi lượng nước uống, muối ăn, protein và thời tiết, hoặc bấm Uống 1 L nước, Ăn món mặn, Vận động 1 giờ để thấy áp suất thẩm thấu huyết tương, nồng độ ADH, thể tích và nồng độ nước tiểu thay đổi theo thời gian; sơ đồ liên hệ ngược âm và bảng cân bằng nước (nước uống, thức ăn, hô hấp tế bào; nước tiểu, mồ hôi, hơi thở, da, phân) cập nhật liên tục. Đổi sang người đái tháo đường để thấy glucose vượt ngưỡng thận đi ra nước tiểu, hoặc suy thận để thấy urê tích lại trong máu. Màn hình Chạy thận và ghép thận mô phỏng một ca chạy thận nhân tạo 4 giờ với dịch thẩm tách chảy ngược chiều hoặc cùng chiều, ghi tỉ lệ giảm urê và Kt/V vào bảng, so sánh urê máu trong một tuần khi không điều trị, chạy thận và ghép thận. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao sau khi uống 1 L nước, nước tiểu nhiều và loãng hơn? – Vì sao người bị đái tháo đường chưa điều trị có glucose trong nước tiểu và hay khát? – Vì sao dịch thẩm tách chảy ngược chiều máu lại lấy ra được nhiều urê hơn?