Sự phát sinh loài người – hộp sọ, bộ xương, công cụ đá và đường ra khỏi châu Phi

Thuộc chủ đề Tiến hoá lớn và phát sinh chủng loại (Sinh học 12, Chương trình GDPT 2018), mô phỏng gom các bằng chứng về sự phát sinh loài người vào bốn màn hình. Hình hộp sọ, xương chậu và xương đùi là hình vẽ sơ đồ dựng từ vài số đo đặc trưng của tinh tinh, Australopithecus afarensis (“Lucy”), Paranthropus boisei, Homo habilis, Homo erectus, Homo heidelbergensis, người Neanderthal và Homo sapiens; niên đại, thể tích não và chiều cao là khoảng gần đúng theo các tài liệu tổng quan, kèm ghi chú những điểm còn tranh luận. Ở màn hình So sánh, học sinh chọn hai loài và làm nổi bật thể tích não, lỗ chẩm, mặt – hàm – răng, xương chậu hoặc góc xương đùi để tìm bằng chứng của dáng đi thẳng; bảng bên dưới so từng đặc điểm, kể cả công cụ và hoá thạch tiêu biểu. Trục thời gian cho kéo con trỏ để thấy những loài sống cùng thời, thể tích não thay đổi ra sao và các kĩ nghệ đá Oldowan, Acheulean, Mousterian, đá cũ muộn. Cây phát sinh đặt người giữa các loài vượn ngày nay theo thời điểm tách nhánh và mức khác nhau của ADN, cùng một cây giả thuyết của các loài người cổ. Bản đồ chạy theo thời gian cho thấy Homo erectus rồi Homo sapiens rời châu Phi, nơi sống của người Neanderthal và Denisova, sự lai giữa các nhóm và bằng chứng ADN ty thể. Câu hỏi gợi ý: – Vị trí lỗ chẩm và hình dạng xương chậu cho biết điều gì về cách di chuyển của Australopithecus afarensis? – Vì sao nói tiến hoá của người giống một bụi cây nhiều nhánh hơn là một bậc thang? – ADN ty thể và ADN Neanderthal trong bộ gene người hiện đại ủng hộ thuyết ra khỏi châu Phi như thế nào?