Mô phỏng Bằng chứng và các học thuyết tiến hoá

Quần thể thỏ sinh sản qua nhiều thế hệ: mỗi thỏ mang hai alen của mỗi gen (màu lông, dạng tai, răng), ngẫu phối và truyền alen cho con theo quy luật Mendel. Màn Giới thiệu bắt đầu từ một thỏ, thêm bạn đời, tạo đột biến lông trắng rồi thả sói ở nền tuyết hoặc nền đất nâu. Màn Phòng thí nghiệm có ba gen, chọn alen đột biến trội hay lặn, ba yếu tố chọn lọc (sói, thức ăn cứng, thức ăn hạn chế), đồ thị số lượng, tỉ lệ kiểu hình, tần số alen qua thế hệ và gia phả của từng con thỏ. Phỏng theo mô phỏng "Natural Selection" của PhET Interactive Simulations, University of Colorado Boulder (CC BY 4.0); đã viết lại.

Quần thể chim sẻ đất có độ sâu mỏ biến thiên liên tục và một phần di truyền được (hệ số di truyền h²). Khi hạn hán, hạt nhỏ mềm cạn kiệt, chỉ còn hạt to cứng nên chim mỏ sâu dễ sống sót hơn; biểu đồ tần suất cho thấy nhóm sống sót, chênh lệch chọn lọc S, và thế hệ con dịch chuyển một đoạn R ≈ h²S. Học sinh đổi h², cường độ chọn lọc, cho mưa trở lại và theo dõi trung bình độ sâu mỏ qua các thế hệ.

Một quần thể chuột bị rào cản địa lí (sông, dãy núi hoặc biển) chia làm hai. Mỗi bên có nền đất khác màu nên chọn lọc tự nhiên đẩy màu lông về hai hướng, cộng thêm đột biến và phiêu bạt di truyền. Theo dõi màu lông trung bình, khoảng cách di truyền và tỉ lệ cặp còn giao phối được qua các thế hệ; gỡ rào cản để thử xem hai quần thể còn lai với nhau hay đã thành hai loài. Đường đối chứng cho biết điều gì xảy ra khi không có rào cản.

Quần thể bướm đậu trên thân cây: kiểu gene AA, Aa cho cánh sẫm, aa cho cánh sáng, mỗi kiểu gene có giá trị thích nghi riêng (tỉ lệ sống sót đến khi sinh sản). Mỗi thế hệ cá thể bị loại theo độ thích nghi, alen được truyền lại, đột biến A ⇄ a với tần số nhỏ; đồ thị tần số alen qua thế hệ so với đường lí thuyết Δp. Học sinh kéo các giá trị thích nghi, đổi màu vỏ cây (đảo chiều chọn lọc) và quan sát alen có lợi tăng dần.

Sáu loài sống chung một vùng chịu khí hậu nóng lên, mất môi trường sống hoặc một thảm hoạ đột ngột. Chỉnh tốc độ biến đổi, thời gian thế hệ và mức biến dị di truyền của từng loài để xem loài nào thích nghi kịp, loài nào phải dời vùng phân bố và loài nào bị tuyệt chủng. Màn Thời gian địa chất cho thấy tuyệt chủng nền so với tuyệt chủng hàng loạt, số loài mất đi và loài mới qua hàng chục triệu năm, và bức xạ thích nghi của các dòng sống sót.

So sánh hình vẽ sơ đồ hộp sọ, xương chậu và xương đùi của tinh tinh và các loài người cổ đến Homo sapiens: thể tích não, vị trí lỗ chẩm, gờ mày, hàm và răng, góc xương đùi là bằng chứng của dáng đi thẳng. Trục thời gian cho thấy các loài sống cùng thời, thể tích não và các kĩ nghệ đá (Oldowan, Acheulean, Mousterian, đá cũ muộn); cây phát sinh đặt người giữa các loài linh trưởng; bản đồ cho thấy Homo erectus và Homo sapiens rời châu Phi với niên đại gần đúng, cùng ADN ty thể và sự lai với người Neanderthal, người Denisova.