Phản ứng oxi hoá – khử đổi màu: thử bằng KMnO₄ và KI, số oxi hoá của vanadium, chuẩn độ Fe²⁺

Làm sao biết một chất là chất oxi hoá hay chất khử? Trong phòng thí nghiệm, người ta dựa vào sự đổi màu: dung dịch KMnO₄ trong acid màu tím mất màu khi gặp chất khử, dung dịch KI không màu chuyển vàng nâu khi gặp chất oxi hoá. Mô phỏng gắn với chủ đề Phản ứng oxi hoá – khử (Hoá học 10): số oxi hoá, chất oxi hoá, chất khử, quá trình oxi hoá và quá trình khử. Ở màn hình Thử chất, học sinh chọn thuốc thử (KMnO₄ hoặc K₂Cr₂O₇ trong acid, KI, KI với hồ tinh bột) và một trong mười một chất (FeSO₄, Na₂SO₃, H₂O₂, FeCl₃, nước chlorine, nước bromine, CuSO₄…), nhỏ từng giọt, so với ống đối chứng, đọc phương trình ion, hai quá trình oxi hoá và khử, sự thay đổi số oxi hoá và ghi bảng kết quả; có chế độ chất chưa biết. Màn hình Vanadium cho thấy kẽm khử vanadium từ +5 (vàng) qua +4 (xanh lam), +3 (xanh lục) tới +2 (tím) và dùng thế điện cực chuẩn giải thích vì sao thiếc chỉ khử tới +3. Màn hình Chuẩn độ cho chuẩn độ Fe²⁺ bằng KMnO₄ hoặc K₂Cr₂O₇, đọc burette, ghi các lần chuẩn độ khớp nhau và tính nồng độ. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao H₂O₂ làm mất màu KMnO₄ nhưng lại làm KI chuyển nâu? – Vì sao màu tím của KMnO₄ không mất nữa sau một số giọt nhất định? – Vì sao thiếc chỉ khử vanadium(V) tới vanadium(III) còn kẽm khử được tới vanadium(II)?