Nội lực và ngoại lực – uốn nếp, đứt gãy, bào mòn và bồi tụ

Ở chủ đề Thạch quyển (Địa lí 10), bài Nội lực và ngoại lực yêu cầu phân tích tác động đồng thời của hai lực đối nghịch lên địa hình bề mặt Trái Đất. Học sinh chọn vận động nén ép (uốn nếp) hoặc tách giãn (đứt gãy), hay cho nội lực ngừng; đặt tốc độ nâng 0–10 mm/năm, cường độ bào mòn của ngoại lực và thời gian mô phỏng tới 30 triệu năm. Khi chạy, lớp đá trầm tích uốn thành nếp lồi, nếp lõm hoặc đứt thành địa luỹ, địa hào, trong khi đỉnh bị bào mòn và vật liệu bồi tụ xuống chỗ trũng. Bảng số liệu ghi độ cao đỉnh, bề dày lớp bị bào mòn và lớp bồi tụ. Học sinh kết luận: nội lực làm địa hình gồ ghề, ngoại lực có xu hướng san bằng, địa hình hiện tại là kết quả của cả hai. Câu hỏi gợi ý: – Nếu ngoại lực mạnh hơn nội lực, độ cao đỉnh núi thay đổi thế nào? – Phân biệt địa luỹ và địa hào. – Vật liệu bị bào mòn trên núi đi đâu?