Hình dạng phân tử: phần cơ bản – các liên kết đẩy nhau ra xa nhất

Chủ đề "Phân tử, liên kết hoá học" (Khoa học tự nhiên 7), bài Giới thiệu về liên kết hoá học, cho biết phân tử được tạo thành khi các nguyên tử liên kết với nhau. Mô phỏng này giúp học sinh thấy phân tử có hình dạng không gian xác định chứ không phẳng như công thức viết trên giấy. Học sinh bấm thêm hoặc bớt liên kết quanh nguyên tử trung tâm, rồi kéo để xoay mô hình ba chiều. Các liên kết luôn tự đẩy nhau ra xa nhất: hai liên kết nằm thẳng hàng (180°), ba liên kết tạo tam giác phẳng (120°), bốn liên kết tạo tứ diện (109,5°), năm và sáu liên kết tạo lưỡng chóp tam giác và bát diện. Liên kết đôi hay liên kết ba vẫn chỉ chiếm một hướng như liên kết đơn. Kéo lệch một nguyên tử rồi thả tay, nó lại trở về chỗ cũ. Màn Phân tử thật cho xem BeCl₂, BF₃, CH₄, PCl₅, SF₆ với màu và kí hiệu từng nguyên tố, góc liên kết và tên hình dạng, để đối chiếu với mô hình vừa lắp. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao hai liên kết quanh một nguyên tử lại nằm thẳng hàng? – Bốn liên kết quanh nguyên tử carbon trong CH₄ sắp xếp theo hình gì? Góc giữa hai liên kết là bao nhiêu? – Hình dạng CH₄ trong mô hình khác gì so với cách vẽ công thức trên giấy?