Ghép một phần dương (H⁺, NH₄⁺, ion kim loại có một hoặc hai hoá trị thường gặp, hoặc phi kim với số oxi hoá) với một phần âm (oxide, peroxide, hydride, halide, sulfide, hydroxide, các anion có oxygen như NO₃⁻, SO₄²⁻, CO₃²⁻, PO₄³⁻, ClO⁻ đến ClO₄⁻ và anion chứa hydrogen như HCO₃⁻). Điện tích được cân bằng thành công thức trung hoà và hợp chất được gọi tên theo khuyến nghị IUPAC 2005: tên theo hoá trị / số oxi hoá (iron(III) oxide), tên theo thành phần với tiền tố (dinitrogen pentoxide), tên hydrogen của oxoacid và tên thông thường được IUPAC chấp nhận (nitric acid). Hai bài luyện công thức → tên và tên → công thức chọn được loại chất và kiểu tên, có nhận xét cho từng lỗi sai.
Thuộc chủ đề Một số hợp chất thông dụng (Khoa học tự nhiên 8): oxide, acid, base và muối, mở rộng tới danh pháp IUPAC dùng ở Hoá học 10–11. Mô phỏng là bộ lắp ghép công thức: chọn một phần dương (H⁺, NH₄⁺, ion kim loại một hoá trị như Na⁺, Ca²⁺, Al³⁺, ion kim loại hai hoá trị như Fe²⁺/Fe³⁺, Cu⁺/Cu²⁺, hoặc phi kim với số oxi hoá như N(+5), S(+6)) và một phần âm (oxide, peroxide, hydride, halide, sulfide, hydroxide, NO₃⁻, SO₄²⁻, CO₃²⁻, PO₄³⁻, ClO⁻ đến ClO₄⁻, HCO₃⁻…). Các ô ion cho thấy số ion cần dùng để tổng điện tích bằng 0, rồi hiện công thức (Fe₂O₃, Al₂(SO₄)₃, NaHCO₃) và mọi tên của chất theo khuyến nghị IUPAC 2005 như trong sách giáo khoa GDPT 2018: tên theo hoá trị (iron(III) oxide), tên theo thành phần với tiền tố (dinitrogen pentoxide), tên thông thường (sulfuric acid, ammonia) và tên hydrogen của oxoacid.
Màn hình Lắp ghép cho thử mọi cặp ion và giải thích vì sao một số cặp không tạo thành chất; nút Chất ngẫu nhiên chọn sẵn một chất thường gặp. Màn hình Công thức → tên cho chọn tên đúng trong bốn phương án, mỗi phương án sai là một lỗi thường gặp (quên số La Mã, nhầm -ate với -ite, sai tiền tố) và có lời nhận xét riêng. Màn hình Tên → công thức yêu cầu chọn hai phần và đặt số lượng mỗi phần cho đến khi điện tích cân bằng. Có thể giới hạn bài luyện theo loại chất (oxide, acid, base, muối, muối acid…) và kiểu tên; mỗi lượt 10 câu, kết quả ghi vào bảng.
Câu hỏi gợi ý:
– Vì sao iron(III) oxide cần hai ion Fe³⁺ cho ba ion O²⁻?
– Khi nào tên chất có số La Mã, khi nào dùng tiền tố di-, tri-?
– Tên nitric acid và nitrous acid cho biết acid nào chứa nhiều oxygen hơn như thế nào?