Mô hình 3D hydrocarbon: alkane, alkene, alkyne, benzene và phản ứng cộng Br₂

Chủ đề Hydrocarbon (Hoá học 11) đòi hỏi học sinh hình dung được hình học phân tử của alkane, alkene, alkyne và arene. Mô hình 3D xoay được thay cho bộ lắp ghép phân tử trên lớp. Học sinh chọn một trong chín phân tử, từ methane, ethane, propane đến ethylene, acetylene và benzene, rồi đổi kiểu mô hình quả cầu – que hoặc mô hình đặc, bật tự xoay và ghi kí hiệu nguyên tử. So sánh methane (tứ diện, sp³), ethylene (phẳng, sp²) và acetylene (thẳng, sp) giúp liên hệ kiểu lai hoá với góc liên kết. Với alkene và alkyne, thao tác cộng Br₂ cho thấy liên kết π mở ra, hai nguyên tử Br gắn vào hai carbon và dung dịch bromine mất màu; đây là cơ sở nhận biết hydrocarbon không no. Đặt butane cạnh 2-methylpropane cho thấy hai đồng phân cấu tạo có cùng công thức C₄H₁₀. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao các nguyên tử trong phân tử ethylene cùng nằm trên một mặt phẳng? – Dùng nước bromine có phân biệt được ethane và ethylene không? – Butane và 2-methylpropane khác nhau ở điểm nào?