Phòng thí nghiệm ảo: thuỷ phân đỉnh rễ hành trong HCl, nhuộm, ép tiêu bản rồi quan sát ở vật kính ×40. Chạm vào từng tế bào để xếp vào kì trung gian, kì đầu, kì giữa, kì sau hay kì cuối, đếm qua nhiều thị trường để tính chỉ số nguyên phân, tỉ lệ từng kì và ước lượng thời gian mỗi kì. So sánh mẫu đối chứng với mẫu xử lí lectin hoặc colchicine, các vùng cách đỉnh rễ khác nhau bằng kiểm định khi bình phương; thêm phần đếm nang bào tử nấm Sordaria để tính tần số trao đổi chéo và khoảng cách gene – tâm động.
Mô phỏng bài thực hành quan sát tiêu bản nguyên phân ở đỉnh rễ hành (Sinh học 10, chủ đề Chu kì tế bào và phân bào). Đầu rễ được thuỷ phân trong HCl 1 M ở 60 °C để tách rời tế bào, nhuộm xanh toluidine hoặc orcein acetic để nhiễm sắc thể bắt màu, rồi ép thành một lớp tế bào. Dưới kính hiển vi ×400, học sinh nhận biết kì trung gian, kì đầu, kì giữa, kì sau, kì cuối và tính chỉ số nguyên phân = số tế bào đang nguyên phân ÷ tổng số tế bào.
Màn hình Làm tiêu bản đi qua từng bước; bỏ thuỷ phân, thuỷ phân quá lâu hay không nhuộm đều cho tiêu bản khó đếm. Ở màn hình Kính hiển vi, chọn một kì rồi chạm vào từng tế bào để ghi, bấm Kiểm tra để biết đúng sai, đếm qua nhiều thị trường; bảng kết quả cho tỉ lệ từng kì và thời gian ước tính của mỗi kì theo độ dài chu kì tế bào. Màn hình So sánh mẫu đặt cạnh nhau đối chứng, mẫu xử lí lectin hay colchicine và các vùng cách đỉnh rễ khác nhau, kèm kiểm định khi bình phương bảng 2 × 2. Màn hình Nấm Sordaria cho đếm nang 4:4 và nang có trao đổi chéo để tính khoảng cách gene – tâm động.
Câu hỏi gợi ý:
– Vì sao chỉ số nguyên phân ở đoạn 0–2 mm cao hơn nhiều so với đoạn 5–10 mm tính từ đỉnh rễ?
– Vì sao số tế bào ở kì đầu thường nhiều hơn ở kì sau, và từ đó ước lượng thời gian mỗi kì như thế nào?
– Khi χ² nhỏ hơn 3,84, có thể kết luận lectin không ảnh hưởng tới phân bào không? Vì sao?