Ô mạng tinh thể kim loại 3D – lập phương đơn giản, tâm khối, tâm mặt, lục phương

Phục vụ chủ đề Đại cương về kim loại lớp 12 theo Chương trình GDPT 2018 (cấu tạo và liên kết trong tinh thể kim loại, các kiểu mạng tinh thể kim loại), đồng thời ôn cách đếm nguyên tử trong ô mạng. Mô hình quả cầu cứng: nguyên tử là các quả cầu giống nhau tiếp xúc nhau, bán kính tính từ hằng số mạng đo bằng nhiễu xạ tia X; ô lục phương được vẽ với tỉ số c/a lí tưởng 1,633. Chọn kiểu mạng và kim loại. Cách hiển thị Cắt theo ô chỉ giữ phần nguyên tử nằm trong ô; Tách rời các phần kéo các mảnh 1/8, 1/2, 1/6 ra để đếm; Nguyên tử đầy đủ cho thấy nguyên tử nhô sang ô bên cạnh; Thu nhỏ nguyên tử cho thấy vị trí các nút mạng. Bật Số phối trí để thấy các nguyên tử gần nhất của một nguyên tử (kể cả ở ô bên cạnh), bật Đường tiếp xúc để thấy hướng các nguyên tử chạm nhau (cạnh, đường chéo mặt, đường chéo khối). Bảng bên dưới đếm Z, tính độ đặc khít và khối lượng riêng ρ = Z·M/(N_A·V) để so với giá trị đo được. Kéo để xoay, lăn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao một ô lập phương tâm mặt chỉ chứa 4 nguyên tử dù có tới 14 nguyên tử chạm vào ô? – Ở mạng lập phương tâm khối, các nguyên tử tiếp xúc nhau theo hướng nào? Từ đó suy ra liên hệ giữa a và r. – Tính khối lượng riêng của đồng từ a = 361,5 pm rồi so với giá trị đo được. Vì sao kết quả gần như trùng khớp?