Đồng vị và nguyên tử khối

Bài Nguyên tố hoá học trong chủ đề Cấu tạo nguyên tử (Hoá học 10, GDPT 2018) yêu cầu học sinh phân biệt đồng vị và tính được nguyên tử khối trung bình từ tỉ lệ phần trăm các đồng vị. Mô phỏng cho học sinh tự dựng đồng vị thay vì chỉ đọc số liệu có sẵn. Ở màn hình Đồng vị, học sinh chọn một nguyên tố (Z từ 1 đến 10) trên bảng tuần hoàn rút gọn rồi kéo neutron vào hoặc ra khỏi hạt nhân; số khối A = Z + N cập nhật ngay, hạt nhân rung nhẹ nếu tổ hợp proton–neutron đó không bền, và biểu đồ tròn cho biết đồng vị đang dựng chiếm bao nhiêu phần trăm trong tự nhiên. Ở màn hình Trộn đồng vị, học sinh thả từng nguyên tử của các đồng vị vào ống nghiệm, cân tự động tính nguyên tử khối trung bình của hỗn hợp và so sánh với hỗn hợp lấy đúng theo tỉ lệ tự nhiên — từ đó thấy vì sao nguyên tử khối ghi trong bảng tuần hoàn (như 10,81 của Boron hay 12,011 của Carbon) không phải là số nguyên. Câu hỏi gợi ý: – Hai nguyên tử cùng có 6 proton nhưng một có 6 neutron, một có 8 neutron thì có phải cùng một nguyên tố không? Gọi là gì? – Trộn 3 nguyên tử Carbon-12 với 1 nguyên tử Carbon-13 thì nguyên tử khối trung bình của hỗn hợp là bao nhiêu? – Vì sao nguyên tử khối của Boron trong bảng tuần hoàn là 10,81 chứ không phải 10 hay 11?