Điện tích và điện trường

Bài Điện trường thuộc chương Điện trường của Vật lí 11 (Chương trình GDPT 2018). Học sinh vận dụng công thức cường độ điện trường và điện thế của điện tích điểm, nguyên lí chồng chất cho một hệ nhiều điện tích, và mối liên hệ giữa đường đẳng thế với vectơ cường độ điện trường. Lấy điện tích +1 nC hoặc −1 nC từ kho rồi kéo thả tự do lên vùng vẽ để dựng một hệ điện tích bất kỳ (tối đa 20 hạt), thay vì chỉ hai điện tích cố định bằng thanh trượt. Bật lưới vectơ điện trường để thấy hướng và độ lớn (qua độ đậm) tại nhiều điểm cùng lúc, hoặc bật bản đồ màu điện thế (cam là dương, xanh lam là âm, trắng gần 0) để thấy hình dạng điện thế biến đổi liên tục quanh hệ điện tích, mượt ngay cả khi có nhiều điện tích nhờ chỉ tính lại khi điện tích thay đổi. Kéo đầu đo điện trường, vôn kế hai que hoặc thước dây tới bất kỳ vị trí nào để đọc số liệu; bật công cụ vẽ đường đẳng thế rồi chạm vào vùng vẽ để dò một đường đẳng thế đi qua đúng điểm đó và thấy nó luôn vuông góc với vectơ điện trường. Với kịch bản Lưỡng cực dựng sẵn (+1 nC và −1 nC cách nhau 20 cm), tại đúng trung điểm điện thế bằng 0 dù cường độ điện trường ở đó khác 0; với kịch bản Hai điện tích dương cùng khoảng cách, cường độ điện trường tại trung điểm mới bằng 0 còn điện thế thì không. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao tại trung điểm của một lưỡng cực điện thế bằng 0 nhưng cường độ điện trường lại khác 0? – Đặt hai điện tích +1 nC trùng vị trí thì cường độ điện trường tại một điểm cách đó 1 m thay đổi thế nào so với một điện tích? – Vì sao đường đẳng thế không bao giờ cắt vectơ cường độ điện trường theo một góc khác 90°?