Vòng đời vật liệu và tái chế – từ tài nguyên đến sản phẩm, đánh giá vòng đời, trữ lượng

Chủ đề Khai thác tài nguyên từ vỏ Trái Đất (Khoa học tự nhiên 9) yêu cầu nêu được tài nguyên hữu hạn và tái tạo, lợi ích và tác hại của việc khai thác, và các cách sử dụng tài nguyên tiết kiệm, bền vững. Mô phỏng có ba màn: sơ đồ đi từ tài nguyên thiên nhiên (dầu mỏ, dầu thực vật, gỗ, quặng bauxite, cát và đá vôi) qua các phản ứng chế biến như cracking, trùng hợp, trùng ngưng, xà phòng hoá, điện phân nóng chảy tới sản phẩm; đánh giá vòng đời (LCA) so sánh túi nilon với túi giấy, chai PET với chai thuỷ tinh, lon nhôm với chai thuỷ tinh; và mô hình tái chế với trữ lượng tính bằng số năm sản lượng hiện nay. Số liệu là giá trị điển hình đã làm tròn, phần ghi chú nêu rõ các giả định. Ở màn đánh giá vòng đời, học sinh chọn cặp sản phẩm và tác động (năng lượng, khí CO₂, nước, chất thải rắn), rồi đổi số lần dùng lại của từng sản phẩm, cách thải bỏ (chôn lấp, đốt thu hồi năng lượng, tái chế), quãng đường vận chuyển và mức làm nhẹ sản phẩm; biểu đồ cột cho thấy tác động ở năm giai đoạn nguyên liệu thô, sản xuất, vận chuyển, sử dụng, thải bỏ, và dòng kết luận cho biết sản phẩm kia phải dùng bao nhiêu lần mới bằng. Ở màn tái chế, kéo tỉ lệ thu gom và mức tăng nhu cầu để thấy trữ lượng nhôm, sắt, đồng, dầu mỏ còn bao nhiêu năm, năng lượng tiết kiệm được và vật liệu còn được dùng sau mỗi vòng tái chế. Câu hỏi gợi ý: – Một túi giấy phải được dùng bao nhiêu lần để lượng CO₂ trên mỗi lần dùng không cao hơn túi nilon dùng một lần? – Vì sao chai thuỷ tinh dùng lại có lợi khi chở gần nhưng có thể bất lợi khi chở rất xa? – Vì sao tái chế nhôm tiết kiệm nhiều năng lượng hơn hẳn tái chế thuỷ tinh?