Vận chuyển trong cây – rễ hút nước, dòng mạch gỗ và dòng mạch rây

Bài Trao đổi nước và khoáng ở thực vật (Sinh học 11) giải thích nước được rễ hấp thụ, đi theo dòng mạch gỗ lên lá và thoát ra qua khí khổng, còn chất hữu cơ đi theo dòng mạch rây từ cơ quan nguồn tới cơ quan chứa. Mô phỏng ghép cả hai dòng trên một cây, kèm thế nước ψ (MPa) ở đất, rễ, thân, lá và mô hình dòng áp suất của Münch. Tab Toàn cây: chỉnh ánh sáng, độ ẩm không khí, gió, nhiệt độ, độ ẩm đất, mức nạp sucrose và cơ quan chứa; bấm vào rễ, thân, lá để xem lát cắt ngang và vị trí mạch gỗ, mạch rây; bật khoanh vỏ hoặc cho một lá hấp thụ ¹⁴CO₂. Tab Rễ hấp thụ cho thấy con đường gian bào và tế bào chất, đai Caspari ở nội bì và hút khoáng chủ động cần O₂. Tab Mạch rây tính ψs, ψp ở nguồn và chứa. Tab Thực hành có potometer (đo quãng đường bọt khí, tính thể tích πr²d) và cần tây trong nước màu kèm lát cắt, ghi vào bảng kết quả. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao ban đêm cây vẫn có thể ứ giọt dù gần như không thoát hơi nước? – Khoanh vỏ một vòng quanh thân thì lá có héo không, và phần thân phía trên vết khoanh thay đổi thế nào? – Vì sao ngập úng làm cây hút khoáng kém dù đất rất nhiều nước?