Trạng thái của vật chất (cơ bản)

Phiên bản cơ bản của mô phỏng Trạng thái của vật chất, phù hợp chủ đề Nhiệt — cấu tạo chất và các thể của chất trong Khoa học tự nhiên 8 (Chương trình GDPT 2018). Học sinh quan sát từng hạt neon, argon, oxygen hoặc nước chuyển động thật theo lực hút–đẩy giữa các phân tử, thay vì chỉ xem hình minh hoạ tĩnh. Màn hình Trạng thái cho đun hoặc làm lạnh một chất trong bình kín: khi lạnh, hạt xếp sát nhau và chỉ dao động tại chỗ — đó là thể rắn giữ được hình dạng; đun nóng dần, hạt dao động mạnh hơn rồi trượt qua nhau thành thể lỏng, và cuối cùng bay tự do, va chạm hỗn loạn ở thể khí; đun quá nóng thì nắp bình tự mở cho hạt thoát ra ngoài, một hình ảnh trực quan về việc chất khí cần không gian để giãn nở. Màn hình Chuyển pha thêm pit-tông kéo bằng tay để nén hoặc giãn thể tích bình, bơm thêm hạt và đọc áp kế; nén quá mạnh khi đang nóng có thể làm bình nổ, giúp học sinh cảm nhận được vì sao phải cẩn thận khi đun nấu trong bình kín. Học sinh rút ra: nhiệt độ càng cao thì hạt chuyển động càng nhanh, và các thể khác nhau ở cách sắp xếp và chuyển động của hạt chứ không phải do bản thân hạt thay đổi thành chất khác. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao chất rắn có hình dạng xác định còn chất lỏng thì không? – Khi đun nước sôi trong nồi đậy kín, điều gì có thể xảy ra nếu không có van thoát hơi? – Nhiệt độ tăng thì chuyển động của các hạt thay đổi thế nào?