Thực hành phân tích đất – thành phần cơ giới, độ xốp, độ thấm nước, pH, chất dinh dưỡng và mùn

Bài Đất trên Trái Đất (Địa lí 10) nói về thành phần, đặc điểm của đất và vai trò của đất với sinh vật. Mô phỏng là phòng thực hành ảo với sáu mẫu đất có số liệu điển hình và một mẫu chưa biết. Lọ lắng dùng định luật Stokes: hạt cát (0,05–2 mm) lắng trong khoảng một phút, limon (0,002–0,05 mm) trong vài giờ, sét (dưới 0,002 mm) trong vài ngày; bỏ chất phân tán thì sét kết bông và lắng cùng limon. Độ xốp, độ thấm, lượng nước giữ lại suy từ thành phần cơ giới theo các quy luật gần đúng. Học sinh bấm Lắc lọ, đọc chiều cao lớp lắng sau 40 giây, 2 giờ, 2 ngày (đồng hồ tua nhanh và tự dừng ở các mốc) để tính phần trăm cát, limon, sét rồi chạm vào tam giác thành phần cơ giới để gọi tên đất. Màn Độ xốp: rót nước vào 100 cm³ đất khô tới khi nước vừa ngập mặt đất. Màn Thấm nước: đổ 100 mL nước lên cột đất, so đường cong nước chảy qua của các mẫu. Màn Hoá học: thử pH, nitrat, photphat, kali bằng bảng màu và nung đất tới khối lượng không đổi để tính phần trăm mùn. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao đất sét có độ xốp lớn hơn đất cát nhưng nước lại thấm qua chậm hơn nhiều? – Vì sao phải thêm chất phân tán vào lọ lắng? – Loại đất nào hợp với cây ưa đất chua, loại nào giữ nước tốt cho cây trồng?