Thang pH — đo và pha dung dịch acid, base

Bài pH trong chủ đề Cân bằng hoá học (Hoá học 11) gắn khái niệm pH = −lg[H₃O⁺] với các chất quen thuộc quanh học sinh: acid trong acquy, dịch vị, nước ngọt có ga, nước cam, cà phê, súp gà, sữa, nước bọt, máu, xà phòng rửa tay và chất thông cống. Ba màn hình Vĩ mô, Vi mô, Tự pha cho phép đo, quan sát và tự đặt pH. Ở màn hình Vĩ mô, học sinh kéo đầu dò pH chạm vào cốc dung dịch để đọc số trên thang màu 0–14, dùng vòi thêm chất tan hoặc nước (giữ để chảy 0,1 L/giây) và vòi xả đáy để pha loãng hoặc bớt thể tích mà pH không đổi — qua đó thấy dung dịch acid pha loãng chỉ tiến dần về pH 7 chứ không vượt qua. Màn hình Vi mô thêm biểu đồ cột nồng độ H₃O⁺, OH⁻ và H₂O (≈55 mol/L) theo thang log hoặc tuyến tính, cùng tuỳ chọn vẽ hạt theo tỉ lệ ion để thấy tích số [H₃O⁺]·[OH⁻] = 10⁻¹⁴ luôn đúng trong nước. Màn hình Tự pha cho đặt pH trực tiếp bằng nút bấm hoặc kéo cột nồng độ, các đại lượng còn lại tự cập nhật. Câu hỏi gợi ý: – Pha loãng nước cam (pH 3,5) với lượng nước bằng nhau thì pH tăng lên bao nhiêu? – Vì sao xả bớt dung dịch trong cốc không làm đổi pH? – pH giảm 1 đơn vị thì nồng độ H₃O⁺ thay đổi bao nhiêu lần?