Phép thử Lassaigne – nhận biết nitrogen, sulfur và halogen trong hợp chất hữu cơ

Phép thử Lassaigne (nung chảy với sodium) dùng để phát hiện nitrogen, sulfur và halogen trong hợp chất hữu cơ, phần phân tích định tính nguyên tố của Hoá học 11. Nung chảy chất với sodium chuyển các nguyên tố liên kết cộng hoá trị thành ion: N → CN⁻, S → S²⁻, có cả N và S mà ít sodium → SCN⁻, halogen → X⁻. Mô phỏng có 11 chất mẫu từ glucose, urea, thiourea đến chlorobenzene, iodoform và 4-bromoacetanilide; hiện tượng lấy theo mô tả chuẩn của sách. Học sinh bấm Điều chế dịch lọc để xem bốn bước: nung đến nóng đỏ, nhúng vào nước trong bát sứ, đun sôi, lọc. Sau đó chọn phép thử: FeSO₄ rồi FeCl₃ cho màu xanh Prussian; sodium nitroprusside cho màu tím; lead(II) acetate cho kết tủa đen PbS; HCl + FeCl₃ cho màu đỏ máu Fe(SCN)²⁺; đun với HNO₃ rồi thêm AgNO₃ cho kết tủa AgCl trắng, AgBr vàng nhạt hay AgI vàng, phân biệt bằng ammonia loãng. Mỗi phép thử thêm một dòng vào bảng quan sát và một ô vào lưới kết quả. Có thể chọn một mẩu nhỏ sodium hoặc bỏ bước đun với HNO₃ để thấy hậu quả. Ở chế độ chất chưa biết, học sinh xác định nguyên tố trong bốn ống A–D và gọi tên chất trong ống có dấu sao, rồi bấm Kiểm tra. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao phải đun dịch lọc với nitric acid trước khi thêm silver nitrate? – Vì sao thiourea nung với ít sodium cho màu đỏ máu thay vì màu xanh Prussian? – Dung dịch ammonia loãng phân biệt silver chloride với silver iodide như thế nào?