Phân cực ánh sáng – định luật Malus I = I₀cos²θ, sóng ngang qua khe, phản xạ và kính râm

Phục vụ chủ đề Sóng của Vật lí 11 (Chương trình GDPT 2018), phần sóng ngang, sóng dọc và sóng điện từ: ánh sáng là sóng điện từ ngang nên có thể bị phân cực. Kính phân cực chỉ cho qua thành phần điện trường dọc theo trục truyền qua, nên ánh sáng tự nhiên qua kính còn một nửa cường độ; kính thứ hai lệch góc θ cho qua thành phần E₀cosθ, và vì cường độ tỉ lệ với bình phương biên độ nên I = I₀cos²θ (định luật Malus). Màn Định luật Malus: xoay kính phân tích bằng thanh trượt hoặc kéo ngang trên hình, máy đo ánh sáng hiện số lux; bấm Ghi số đo để lập bảng θ, cos²θ, I và vẽ đồ thị I theo θ hoặc I theo cos²θ (đường thẳng có hệ số góc I₀). Có thể chèn kính thứ ba ở giữa hai kính bắt chéo, bật đèn phòng để thấy phông nền, hoặc đổi sang vi sóng với lưới kim loại. Màn Sóng qua khe: sóng ngang trên dây, sóng rung mọi phương và sóng dọc trên lò xo đi qua một hoặc hai khe. Màn Phản xạ và kính râm: hệ số phản xạ Fresnel trên mặt nước, mặt thuỷ tinh, góc Brewster và tác dụng của kính râm phân cực. Câu hỏi gợi ý: – Ở θ = 45° máy đo chỉ bao nhiêu, và vì sao đồ thị I theo cos²θ là đường thẳng? – Vì sao chèn kính thứ ba lệch 45° vào giữa hai kính bắt chéo thì lại có ánh sáng đi qua? – Vì sao kính phân cực không chặn được sóng dọc như sóng âm?