Lực và chuyển động: Phần cơ bản

Bài Lực và tác dụng của lực (chủ đề "Lực trong đời sống", Khoa học tự nhiên 6) cần học sinh nhận ra lực có thể làm vật bắt đầu chuyển động, đổi hướng, đổi tốc độ hoặc dừng lại, và hiểu vì sao vật vẫn chuyển động khi không còn lực đẩy. Mô phỏng dựng bốn màn hình độc lập cùng một chủ đề: Kéo co, Chuyển động, Ma sát và Gia tốc, mỗi màn hình có bộ điều khiển và số liệu riêng. Màn hình Kéo co cho học sinh kéo thả bốn kiểu nhân vật tự vẽ (Em bé 50 N, Học sinh 100 N, Người lớn 150 N, Lực sĩ 200 N) vào hai bên sợi dây, tối đa bốn người mỗi đội; dây di chuyển theo lực tổng hợp và một đội thắng khi nút dây chạm vạch quy định. Màn hình Chuyển động đẩy một vật (thùng gỗ, tủ lạnh hoặc người) trên mặt không ma sát bằng thanh trượt lực: khi thả lực về 0, vật vẫn giữ nguyên vận tốc, minh hoạ trực tiếp định luật I Newton. Màn hình Ma sát thêm bốn mức ma sát (Không/Ít/Vừa/Nhiều) khiến vật chậm dần rồi dừng hẳn khi hết lực đẩy. Màn hình Gia tốc giữ nguyên bộ điều khiển của Ma sát nhưng thêm bảng phương trình lớn F = m·a với cỡ chữ từng số thay đổi theo giá trị, giúp học sinh đọc trực quan quan hệ giữa lực, khối lượng và gia tốc. Ví dụ đối chiếu: đội có Học sinh (100 N) và Người lớn (150 N) thua đội có hai Lực sĩ (200 N + 200 N) vì lực tổng hợp 150 N nghiêng về đội mạnh hơn; một thùng 50 kg chịu lực đẩy 100 N trên mặt không ma sát có gia tốc đúng 2,0 m/s², nhưng nếu mặt có ma sát mức Vừa (hệ số 0,3) thì lực ma sát tối đa 147 N lớn hơn lực đẩy nên vật đứng yên. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao đội kéo co có tổng lực lớn hơn luôn thắng, kể cả khi số người hai bên bằng nhau? – Ngừng đẩy một vật trên mặt không ma sát, vật có dừng lại không? Vì sao? – Cùng lực đẩy, vật trên mặt có ma sát Nhiều và mặt có ma sát Ít, vật nào tăng tốc nhanh hơn?