Lực hấp dẫn: Phần cơ bản

Bài Lực tiếp xúc và lực không tiếp xúc (chủ đề "Lực trong đời sống", Khoa học tự nhiên 6) có thể minh hoạ bằng mô phỏng lực hấp dẫn: hai quả cầu hút nhau dù ở xa, không hề chạm vào nhau — khác hẳn với lực đẩy, lực kéo khi hai vật tiếp xúc trực tiếp. Học sinh chỉnh khối lượng của hai quả cầu (1–100 kg) và khoảng cách giữa chúng, bằng thanh trượt hoặc kéo trực tiếp quả cầu trên trục. Mỗi quả cầu có một người đứng ngoài kéo dây để giữ nó không bị hút về phía quả kia; người này nghiêng người ra xa nhiều hơn khi lực hấp dẫn lớn hơn, giúp học sinh đoán được lực mạnh hay yếu trước khi xem số liệu. Mũi tên lực trên hai quả cầu luôn dài bằng nhau, cho thấy hai vật hút nhau bằng một lực như nhau dù khối lượng khác nhau bao nhiêu. Tăng khối lượng một quả cầu thì lực hút mạnh lên; kéo hai quả cầu ra xa thì lực yếu đi rất nhanh. Bật ô "Hiện giá trị lực" sẽ thấy con số cụ thể, ví dụ 20 kg và 60 kg cách nhau 4 m cho lực khoảng 5,0 × 10⁻⁹ N — quá nhỏ để cảm nhận được, giải thích vì sao ta không thấy hai quyển sách trên bàn tự hút nhau. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao lực hấp dẫn được xếp vào loại lực không tiếp xúc? – Kéo hai quả cầu lại gần nhau hơn thì người kéo dây nghiêng người nhiều hơn hay ít hơn? – Quả cầu lớn hút quả cầu nhỏ mạnh hơn hay bằng lực quả nhỏ hút quả lớn?