Buồng lựa chọn – taxis và kinesis ở mọt ẩm, giòi và ruồi giấm

Mô phỏng bài thực hành buồng lựa chọn về tập tính bẩm sinh của động vật (Sinh học 11, chủ đề Tập tính ở động vật). Mọt ẩm, giòi (ấu trùng ruồi xanh) hoặc ruồi giấm được thả vào buồng lựa chọn hay mê lộ chữ T có hai nửa khác nhau: sáng – tối, khô (silica gel) – ẩm (nước), hoặc một đầu có chuối chín, giấm, ammonia loãng. Mỗi con đi ngẫu nhiên; taxis làm nó lái hướng về phía điều kiện ưa thích, còn kinesis làm nó đi nhanh, quay nhiều ở chỗ bất lợi và đi chậm, hay dừng ở chỗ thuận lợi. Chọn dụng cụ, con vật, cách bố trí và mô hình phản ứng rồi bấm Thả con vật. Số con ở mỗi nửa được ghi sau mỗi 30 giây vào bảng và đồ thị; hết giờ, kết quả cuối được đưa vào bảng các lần và kiểm định khi bình phương so với phân bố đều, có bảng tính O, E và (O − E)²/E. Trả con vật về nơi sống, bấm Đổi bên để đối chứng, lặp lại rồi gộp các lần; cùng hạt giống ngẫu nhiên thì cả lớp có cùng bộ số liệu. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao mọt ẩm tụ lại ở nửa ẩm dù kinesis không cho chúng biết hướng? – Vì sao cần đổi bên giữa các lần và làm thêm một lần với hai nửa giống nhau? – Một lần với 10 con chưa có ý nghĩa thống kê nhưng gộp nhiều lần thì có: điều đó cho biết gì về cỡ mẫu?