Ba thể của chất: mô hình hạt khi đun nóng và làm nguội

Nội dung phục vụ chủ đề "Chất quanh ta" – Khoa học tự nhiên 6, bài Ba thể của chất và sự chuyển thể. Học sinh dùng mô hình hạt để giải thích khác biệt giữa thể rắn, lỏng, khí và các quá trình nóng chảy, đông đặc, bay hơi, sôi, ngưng tụ. Chọn nước, ethanol, thuỷ ngân hoặc oxygen, đặt nhiệt độ ban đầu (−250 °C đến 400 °C), tốc độ đun/làm nguội và số hạt. Khi đun nóng, các hạt dao động mạnh dần, rời vị trí cố định rồi chuyển động hỗn loạn; đồ thị nhiệt độ theo thời gian có đoạn nằm ngang đúng tại nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi của chất. So sánh các chất cho thấy ở 20 °C nước và thuỷ ngân là chất lỏng còn oxygen là chất khí: thể của chất phụ thuộc nhiệt độ chứ không cố định. Câu hỏi gợi ý: – Trong lúc nước đang sôi, nhiệt độ có tăng không? Đồ thị cho biết điều gì? – Cách sắp xếp và chuyển động của hạt khác nhau thế nào giữa ba thể? – Ở −50 °C, thuỷ ngân và ethanol ở thể nào?