Thực hành sinh sản ở thực vật có hoa – mổ hoa, thụ phấn, phát tán, nảy mầm

Mô phỏng phục vụ bài Sinh sản ở thực vật (Sinh học 11) và nội dung sinh sản hữu tính ở thực vật có hoa của Khoa học tự nhiên 7: một phòng thí nghiệm ảo bốn phần. Phần mổ hoa cho tách từng lớp của hoa thụ phấn nhờ sâu bọ (đài, cánh hoa, nhị, nhuỵ), hoa họ Lúa thụ phấn nhờ gió hoặc hạt đậu ngâm nước (vỏ hạt, lá mầm, phôi) lên tấm trắng cạnh thước milimét. Phần thụ phấn vẽ hạt phấn nảy mầm, ống phấn mọc qua vòi nhuỵ vào lỗ noãn và thụ tinh kép: tinh tử + trứng → hợp tử 2n, tinh tử + hai nhân cực → nhân nội nhũ 3n, rồi noãn thành hạt, bầu nhuỵ thành quả; cây tự bất hợp (allele S trùng) chặn ống phấn của hạt phấn cùng cây. Học sinh đếm và đọc chiều dài từng bộ phận, tính trung bình, bổ bầu nhuỵ đếm noãn và tự kiểm tra tên bộ phận bằng cách chạm vào hình. Ở phần thụ phấn, bấm Chạy hoặc Bước tiếp để đi qua từng giai đoạn, bấm Thụ phấn 10 hoa để so sánh tỉ lệ đậu hạt khi thụ phấn chéo, tự thụ phấn ở cây tự bất hợp và cây không tự bất hợp; phần so sánh cho thấy ong mang phấn đi trúng đích, còn gió làm thất thoát phần lớn hạt phấn. Phần phát tán thả mô hình hạt có cánh ở độ cao 0,5–3 m, diện tích cánh 0–10 cm², gió 0–4 m/s, ghi thời gian rơi và khoảng cách vào bảng, tính trung bình và vẽ đồ thị khoảng cách theo diện tích cánh. Phần nảy mầm đặt năm ống nghiệm có hoặc không có nước, oxygen, ánh sáng, ở các nhiệt độ khác nhau, ghi % hạt nảy mầm mỗi ngày và vẽ đồ thị. Câu hỏi gợi ý: – Hoa thụ phấn nhờ gió khác hoa thụ phấn nhờ sâu bọ ở những đặc điểm nào, và vì sao hoa nhờ gió phải tạo rất nhiều hạt phấn? – Vì sao trong thụ tinh kép mỗi hạt phấn cần hai tinh tử, và nội nhũ có bộ nhiễm sắc thể bao nhiêu? – Ống nghiệm nào cho thấy hạt cần oxygen để nảy mầm, và vì sao phải so sánh ống trong tủ lạnh với ống để trong tối?