Phổ hồng ngoại (IR): nhận biết nhóm chức, dao động liên kết và khí nhà kính

Mô phỏng thuộc bài Hợp chất hữu cơ và hoá học hữu cơ (Hoá học 11), phần dùng phổ hồng ngoại (IR) để nhận biết nhóm chức. Phổ của mười chất (hexane, hex-1-ene, methylbenzene, ethanol, propanal, propanone, propanoic acid, ethyl ethanoate, propan-1-amine, ethanenitrile) được dựng từ bảng peak điển hình, vẽ theo số sóng 4000–500 cm⁻¹ và độ truyền qua, kèm bảng tương quan: O–H alcohol 3230–3550, O–H acid 2500–3300, N–H 3300–3500, C–H 2850–3100, C≡N 2220–2260, C=O 1680–1750, C=C 1620–1680, C–O 1000–1300 cm⁻¹ và vùng vân tay dưới 1500 cm⁻¹. Đây là phổ sơ đồ để học cách đọc, không phải phổ đo thật. Học sinh chọn chất, rê con trỏ trên phổ để đọc số sóng và dải tương ứng, chồng phổ của chất thứ hai để so sánh, rồi làm câu đố nhận biết họ hợp chất từ một phổ chưa biết. Màn hình Dao động liên kết coi liên kết như lò xo (ν̃ = (1/2πc)·√(k/μ)) và cho thấy liên kết hấp thụ khi tần số IR trùng tần số dao động; màn hình Khí nhà kính so sánh dải hấp thụ của CO₂, H₂O, CH₄ với bức xạ hồng ngoại của Trái Đất; màn hình UV-Vis liên hệ màu bị hấp thụ với màu dung dịch. Câu hỏi gợi ý: – Dựa vào peak O–H, làm thế nào phân biệt alcohol với carboxylic acid? – Peak nào giúp phân biệt aldehyde với ketone và nó nằm ở đâu? – Vì sao CO₂ và H₂O hấp thụ tia hồng ngoại còn N₂ và O₂ thì không?