Làm nóng, làm lạnh để thấy rắn, lỏng, khí ở cấp phân tử. Mô phỏng của PhET Interactive Simulations, University of Colorado Boulder, giấy phép CC BY 4.0 (https://phet.colorado.edu); cần mạng để tải.
Phiên bản cơ bản của mô phỏng PhET (ĐH Colorado Boulder) về trạng thái vật chất, phù hợp chủ đề cấu tạo chất và các thể của chất trong Khoa học tự nhiên 8 (Chương trình GDPT 2018).
Học sinh làm nóng hoặc làm lạnh một chất và quan sát ở cấp độ phân tử. Khi lạnh, các phân tử xếp sát nhau và chỉ dao động tại chỗ — thể rắn giữ được hình dạng. Đun nóng dần, chúng dao động mạnh hơn rồi trượt qua nhau thành thể lỏng, và cuối cùng tách xa nhau, chuyển động hỗn loạn ở thể khí. Học sinh rút ra nhiệt độ càng cao, phân tử chuyển động càng nhanh, và các thể khác nhau ở cách sắp xếp, chuyển động của phân tử chứ không phải do bản thân phân tử thay đổi.
Câu hỏi gợi ý:
– Vì sao chất rắn có hình dạng xác định còn chất lỏng thì không?
– Khi nước bay hơi, phân tử nước có bị biến đổi thành chất khác không?
– Nhiệt độ tăng thì chuyển động của phân tử thay đổi thế nào?