Phát sinh giao tử – sinh tinh và sinh trứng song song

Mô phỏng quá trình phát sinh giao tử cho Sinh học 11 (Chương trình GDPT 2018, chủ đề Sinh sản ở động vật), dùng được cả khi ôn giảm phân ở Sinh học 10. Trục thời gian đặt song song quá trình sinh tinh và sinh trứng qua sáu giai đoạn: sinh sản (nguyên phân), sinh trưởng, giảm phân I, giảm phân II, biệt hoá và thụ tinh. Mỗi giai đoạn ghi tên tế bào, bộ NST (2n = 46 hay n = 23) và hàm lượng DNA (4C, 2C, 1C); mô hình vẽ tế bào với 2n = 4 để thấy các NST tương đồng phân li rồi các nhiễm sắc tử tách nhau. Phần sinh trứng cho thấy noãn bào bậc 1 dừng ở kì đầu I từ trước khi sinh, phân chia tế bào chất không đều tạo thể cực và giảm phân II chỉ hoàn thành khi tinh trùng xâm nhập; có thể bật vai trò của GnRH, FSH, LH, testosterone, estrogen và progesterone. Bấm Chạy hoặc Bước, hay kéo thanh Giai đoạn; bảng bên dưới điền dần số NST và DNA của từng giai đoạn. Hai màn Lát cắt tinh hoàn và Lát cắt buồng trứng là tiêu bản ảo: chế độ Tìm hiểu cho chạm vào tế bào để đọc mô tả (tinh nguyên bào, tinh bào, tinh tử, tinh trùng, tế bào Sertoli, tế bào kẽ; nang trứng nguyên thuỷ, sơ cấp, thứ cấp, có hốc, nang chín, noãn bào bậc 2, thể vàng); chế độ Kiểm tra nhận diện có mũi tên đỏ chỉ ngẫu nhiên, học sinh chọn tên và bộ NST. Hai nhiệm vụ tự kiểm: nhận biết đúng 6 cấu trúc và tính số tinh trùng, số trứng tạo ra từ một số tế bào ban đầu. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao một noãn bào bậc 1 chỉ tạo một trứng còn một tinh bào bậc 1 tạo bốn tinh trùng? – Ở những giai đoạn nào tế bào là đơn bội, và khi nào hàm lượng DNA mỗi tế bào giảm một nửa? – LH và FSH tác động lên tế bào kẽ và tế bào Sertoli như thế nào để điều hoà quá trình sinh tinh?