Liều lượng – đáp ứng và LD50: thử nghiệm độc tính ảo

Độc tính của một chất được mô tả bằng đường liều lượng – đáp ứng: tỉ lệ sinh vật bị ảnh hưởng tăng dần từ không tới tất cả khi nồng độ tăng, thường là đường cong hình chữ S trên thang logarit. Nồng độ làm một nửa số sinh vật bị ảnh hưởng là LC50 (EC50); nồng độ cao nhất chưa thấy tác dụng rõ là NOEC. Trong mô phỏng, mỗi cá thể có ngưỡng chịu đựng riêng nên các lần thử cho kết quả hơi khác nhau, và đường cong được khớp theo phương pháp hợp lí cực đại. Các giá trị chỉ mang tính minh hoạ nhưng nằm trong khoảng thực tế; bảng LD50 dùng giá trị thường công bố cho chuột cống. Học sinh chọn sinh vật, chất độc, nồng độ thấp nhất và hệ số pha loãng rồi bấm Bắt đầu thử; mỗi lần thử thêm sáu dòng vào bảng và các điểm lên đồ thị, bấm Lặp lại để có thêm lần lặp. Đánh dấu Hiện đường khớp để thấy LC50, thử thêm chất thứ hai để so sánh cộng gộp, hiệp đồng, đối kháng. Màn Giá trị LD50 so sánh độc tính qua đường miệng và qua da; màn Chất giả hormone theo dõi một quần thể cá trong 10 năm. Ba nhiệm vụ tự kiểm tra: ước lượng LC50 từ đồ thị, chọn chất độc nhất khi nuốt phải và tìm nồng độ EE2 thấp nhất làm quần thể giảm một nửa. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao đường liều lượng – đáp ứng thường vẽ theo logarit của nồng độ? – LC50 và NOEC cho biết những điều khác nhau gì về cùng một chất độc? – Vì sao một chất không làm chết con cá nào vẫn có thể làm cả quần thể cá sụp đổ?