Hệ thống kĩ thuật – đầu vào, xử lí, đầu ra và mạch phản hồi
1
Chạy mô phỏng
Cần đăng nhập để mở; tài khoản miễn phí.
Luôn dùng bản mới nhất; khi bạn sửa lần đầu mới tạo bản riêng, bản gốc không đổi.

Hệ thống kĩ thuật – đầu vào, xử lí, đầu ra và mạch phản hồi

Sơ đồ khối của một hệ thống kĩ thuật quen thuộc (bình nóng lạnh, điều hoà, nồi cơm điện, bể nước có phao) chạy theo thời gian thực: khối đặt giá trị, khối điều khiển, đối tượng và đầu ra, cùng đường phản hồi đưa giá trị đo được quay lại bộ điều khiển. Học sinh đặt giá trị mong muốn, bật hoặc tắt mạch phản hồi, bấm Gây nhiễu để mở nước lạnh hay mở cửa phòng, rồi so hai đồ thị: hệ kín bám sát giá trị đặt còn hệ hở vượt xa và mất kiểm soát.

Chủ đề Đại cương về công nghệ ở Công nghệ lớp 10 giới thiệu cấu trúc hệ thống kĩ thuật: đầu vào, xử lí – điều khiển, đầu ra và mối liên hệ phản hồi. Khái niệm phản hồi thường trừu tượng; học liệu minh hoạ bằng các thiết bị quen thuộc trong nhà. Chọn một trong bốn hệ thống: bình nóng lạnh 20 lít, máy điều hoà, nồi cơm điện hoặc bể nước trên mái có van phao. Đặt giá trị mong muốn, mức nhiễu 0–100% và tốc độ 0,2–5 phút/giây. Bật mạch phản hồi thì đầu ra bám sát giá trị đặt dù có nhiễu như mở nước lạnh hay mở cửa phòng; tắt phản hồi thì hệ hở vượt xa giá trị đặt và mất kiểm soát. Nên cho học sinh đoán trước kết quả rồi mới chạy. Kết luận: phản hồi là thứ giúp hệ thống tự điều chỉnh. Câu hỏi gợi ý: – Trong bể nước có van phao, bộ phận nào đóng vai trò phản hồi? – Hệ hở và hệ kín khác nhau ở điểm nào? – Kể thêm một hệ thống kĩ thuật trong gia đình có mạch phản hồi.

Tham số điều chỉnh được

  • Mức nhiễu tác động từ bên ngoài (0–100 %)
  • Tốc độ chạy (0,2–5 phút/giây)
  • Giá trị đặt (nhiệt độ hoặc mức nước) (16–110 °C hoặc cm)
  • Hệ thống kĩ thuật
  • Có mạch phản hồi (hệ kín)