Cracking và alkene: thí nghiệm ảo, phương trình và phản ứng cộng

Phục vụ chủ đề Alkane (Hydrocarbon) của Hoá học 11 (Chương trình GDPT 2018), phần phản ứng cracking, và chủ đề Alkene của Khoa học tự nhiên 9. Cracking bẻ gãy phân tử alkane mạch dài thành alkane ngắn hơn và alkene, nhờ nhiệt độ cao cùng xúc tác hoặc hơi nước. Alkene có liên kết đôi C=C nên làm mất màu nước bromine (da cam → không màu), alkane thì không. Cracking giúp cân đối lượng xăng, dầu diesel với nhu cầu và tạo nguyên liệu alkene cho công nghiệp polymer. Mô hình có tính khí nở ra, co lại theo nhiệt độ nên thấy được hiện tượng nước bị hút ngược. Màn Thí nghiệm ảo: châm đèn đun nóng xúc tác (mảnh sứ xốp, aluminium oxide hoặc không có), hơ lửa qua bông khoáng tẩm paraffin lỏng, thu khí vào 5 ống bằng cách đẩy nước, nhấc ống dẫn khí ra khỏi nước trước khi tắt đèn, rồi cho nước bromine vào từng ống và ống đối chứng; bảng kết quả ghi thể tích khí, nhiệt độ xúc tác, màu nước bromine và kết luận. Màn Phương trình: chọn alkane C₆–C₂₀, thêm phân tử ethene, propene, butene để lập và kiểm tra phương trình cracking cân bằng, so sánh điều kiện cracking xúc tác, cracking hơi nước và cracking nhiệt. Màn Cung và cầu: kéo tỉ lệ phân đoạn nặng đem cracking và xem biểu đồ cung – cầu các phân đoạn. Màn Phản ứng cộng: alkene cộng bromine, hydrogen, nước và hydrogen bromide với công thức cấu tạo chuyển động. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao ống khí thu được đầu tiên thường không làm mất màu nước bromine? – Vì sao phải nhấc ống dẫn khí ra khỏi nước trước khi tắt đèn? – Viết phương trình cracking C₁₂H₂₆ tạo ra một alkane và hai phân tử ethene.