Tia X trong chẩn đoán y học – hấp thụ theo mô

Dành cho chuyên đề Ứng dụng vật lí trong chẩn đoán y học, Vật lí 12 (Chương trình GDPT 2018). Học sinh hiểu ảnh X quang được tạo ra do các mô hấp thụ tia X khác nhau, theo định luật suy giảm cường độ I = I₀·e^(−µx). Ba thông số điều chỉnh là điện áp ống phát (40–140 kV), bề dày phần cơ thể mà tia đi qua và tỉ lệ xương trên đường đi. Xương có hệ số hấp thụ µ lớn hơn nhiều so với mô mềm nên vùng xương để lại ít tia tới phim, tạo độ tương phản. Tăng bề dày làm cường độ giảm theo hàm mũ. Tăng điện áp ống phát cho tia X cứng hơn, đi xuyên qua cơ thể dễ hơn; học sinh cân nhắc chất lượng ảnh với liều chiếu mà bệnh nhân phải nhận. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao trên phim X quang xương và mô mềm có độ sáng khác nhau? – Bề dày tăng gấp đôi thì cường độ tia X đi ra giảm theo quy luật nào? – Vì sao không nên chụp X quang khi không thật sự cần thiết?