Cái chết Đen 1346–1353 – dịch hạch lan theo các con đường buôn bán

Thuộc chủ đề Tây Âu từ thế kỉ V đến nửa đầu thế kỉ XVI (Lịch sử và Địa lí 7, Chương trình GDPT 2018), mô phỏng cho thấy trận dịch hạch lớn nhất thời trung đại, Cái chết Đen 1346–1353, lan từ cảng Caffa trên bờ Biển Đen theo các con đường buôn bán qua Địa Trung Hải, châu Âu và Trung Đông. Bản đồ dùng một mô hình đơn giản, ghi rõ giả định: dịch đi theo đường biển, đường sông và đường bộ với tốc độ chọn được, chậm lại vào mùa đông và khi có cách li; thời điểm trong mô hình được đặt cạnh thời điểm dịch đến theo ghi chép lịch sử (gần đúng, chủ yếu theo Benedictow 2004). Tỉ lệ tử vong được ghi dưới dạng khoảng, kèm lưu ý về độ chắc chắn của nguồn. Học sinh bấm Chạy hoặc kéo thanh tháng để xem dịch lan, đổi cảng khởi đầu, tốc độ đi lại, mức buôn bán, số ngày cách li hay tắt ảnh hưởng của mùa đông, rồi so đường đỏ của mô hình với đường nét đứt của lịch sử. Bấm một địa điểm để xem thời điểm dịch đến và tỉ lệ tử vong ước tính của vùng. Phần đọc thêm có bảng so sánh từng địa điểm, tỉ lệ tử vong theo vùng, cách giải thích thời trung đại bên cạnh hiểu biết ngày nay về vi khuẩn Yersinia pestis, bọ chét và chuột, các hệ quả (thiếu nhân công, tiền công, nổi dậy, phản ứng tôn giáo, đàn áp người Do Thái) và cách các nhà sử học ước tính số người chết. Câu hỏi gợi ý: – Vì sao dịch đến các cảng Địa Trung Hải sớm hơn nhiều so với phần lớn thành thị trong lục địa? – Khi tắt ảnh hưởng của mùa đông, mô hình khớp với lịch sử hơn hay kém đi? Vì sao? – Vì sao các ước tính về số người chết trong Cái chết Đen chênh lệch nhau nhiều như vậy?