Theo dõi dữ liệu của một ứng dụng (HTTP, HTTPS, SMTP, POP3, IMAP, FTP, DNS hay cuộc gọi video) được đóng gói qua từng tầng – dữ liệu, đoạn TCP hoặc gói UDP có số cổng, gói tin IP có địa chỉ IP, khung Wi-Fi hoặc Ethernet có địa chỉ MAC – đi qua các bộ định tuyến và bộ chuyển mạch rồi được mở gói ở máy nhận. So sánh mô hình 4 tầng TCP/IP với mô hình 7 tầng OSI, quan sát địa chỉ MAC đổi ở mỗi chặng còn địa chỉ IP giữ nguyên, và tăng tỉ lệ mất gói để thấy TCP gửi lại đoạn bị mất còn UDP thì không.
Ở Tin học 12, chủ đề Mạng máy tính và Internet, học sinh tìm hiểu giao thức mạng và mô hình phân tầng TCP/IP. Mô phỏng cho thấy dữ liệu của một ứng dụng (HTTP, HTTPS, SMTP, POP3, IMAP, FTP, DNS hay cuộc gọi video) được đóng gói qua từng tầng: tầng giao vận thêm tiêu đề TCP hoặc UDP có số cổng, tầng Internet thêm địa chỉ IP, tầng liên kết thêm khung Wi-Fi hay Ethernet có địa chỉ MAC; khung đi qua các bộ định tuyến và bộ chuyển mạch rồi được mở gói ở máy nhận.
Chọn giao thức, mô hình 4 tầng TCP/IP hay 7 tầng OSI, số bộ định tuyến, số phần dữ liệu và tỉ lệ mất gói. Bấm vào một gói tin để xem các tiêu đề lồng nhau; bảng tiêu đề trên từng chặng cho thấy địa chỉ MAC đổi ở mỗi bộ định tuyến còn địa chỉ IP và số cổng giữ nguyên, TTL giảm 1. Tăng tỉ lệ mất gói để so sánh: TCP chờ báo nhận ACK và gửi lại đoạn bị mất, UDP không gửi lại; mỗi lần truyền xong được ghi vào bảng để đối chiếu.
Câu hỏi gợi ý:
– Vì sao địa chỉ MAC trong khung thay đổi sau mỗi bộ định tuyến, còn địa chỉ IP thì không?
– Bộ chuyển mạch và bộ định tuyến đọc tiêu đề của tầng nào?
– Khi mất gói, TCP và UDP xử lí khác nhau thế nào, và ứng dụng nào nên dùng UDP?